İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ırak

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
158
geçiş
58,6
milyonda
4
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Sekiz Yükmek2433,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Abhidharma (Shogaito)21528,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası16420,0
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10944,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,29
BK D 0,00
Sek D 0,00
Mait D 0,49
Abh D 0,41
ShoR D 0,33
KuT D 0,75
DK D 0,00
EÇS D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ırâk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
erde82510,489,422,8291,4
deylemi459,6510,742,0056,3
âzerbaycân4469,337,541,9934,2
yemen72139,276,132,6146,0
azmaḳ339,2511,061,7346,0
ödüg3109,199,321,7333,8
yolsuzluḳ3199,128,401,7329,4
çınoḳ3708,756,521,7121,3
şâm106158,735,123,0751,7
habeş31768,205,191,6815,8
hâki77128,044,392,5229,4
arzı89537,884,162,6731,2
diyârbekir32597,884,631,6613,5
öŋi32867,794,481,6513,0
haleb33187,694,331,6512,3
ulatı33877,494,051,6311,2
uzun34107,443,971,6210,9
olsa35307,163,591,599,5
diyârı59947,153,422,0314,7
alḳu35867,053,451,578,9
hâkimi48816,983,281,7911,0
mâlik37936,693,011,527,3
cezîrei39086,532,821,496,6
şâh39866,432,701,476,2
mısır62.2876,332,492,0110,8
derler94.1236,112,222,3613,6
kavmi41.7916,072,251,586,2
olunup31.7535,681,871,263,4
iken31.8155,641,821,243,3
dörd32.0615,471,641,172,7
târîhinde32.3875,271,421,092,2
içre65.3245,161,271,433,5
nehri54.9854,991,101,192,3
şehri55.6784,810,911,051,6
oldu33.3614,800,930,821,0
deyü56.0074,730,830,981,4
cemî‘i33.6874,680,800,730,8
hâlâ33.7214,660,780,730,7
üç57.1634,480,580,740,7
içinde34.2734,470,580,580,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (158) →
EÇS IX Y321b … ümle huccâc-ı Ervâm cânib-i garbdadır. Ve Habeş ve Yemen ve Irâk ve Tâ’if ve Hicâz ve Abbâs ve gayri huccâc-ı nâs cânib-i şa …
Abh 930 tayandaçı tört yükmek yme ök anıŋ ėyin ıraḳ bolur.
EÇS I 12b–13a … illet-i Mesîhiyye'ye ihânet etmeğe başlayup Haleb ve Şâm ve Irâk ve Mısır'da ne kadar dîn-i Mesîh'den kavm-i nasârâ var ise …
EÇS IV 377a … ne 941 târîhinde Süleymân Hân deryâ-misâl asker ile diyâr-ı Irâk üzre giderken İmâdiyye hâkimi (---) hân, Süleymân Hân'ı tâ …
EÇS IV 352a … dan bir şu‘becik dahi âğâze îcâd etdiğinden makâm-ı zevil-i Irâk derler. Niçe bin kâr u nakş ve murabba‘ât u zecil ve savt u …
KT G 5 süçig : s(a)b(ı)n : y(e)mş(a)k : (a)ġın : (a)r(ı)p : ır(a)k bod(u)n(u)g : (a)nça y(a)ġutir : (e)rm(i)ş :
EÇS I 207b … velâ, baş şarkıcı ve sâz-ı sünderci elde parmak zilcileriye ırâk faslı edüp geçerler.
EÇS X Y5b … ret-i Nûh yanına varup îmânile müşerref olup cümle iyâliyle Irâk vilâyetinde sâkin oldu.
ShoR 6.2.2.3 … çḫşpt-ıġ 颇聞四文 neçök ol eşid[ür mü] 11) üç qıdıġ balıq-taqı ıraq el-teki /// 11) [ulatı adın] üç qıdıġ yérdeki kişi-lerig
KuT T. 33/62a3 53 bütünlükin tandılar aŋar munda burun atarlar belgüsüz ıraḳ yerdin