İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

şad

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
121
geçiş
44,8
milyonda
2
biçim
10
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Ongin Yazıtı28.097,2
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Tunyukuk Yazıtı21.640,7
Tes Yazıtı16.622,5
Şine Usu Yazıtı1841,0
Abhidharma (Shogaito)125,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10141,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

O —
KT D 0,49
BK D 0,45
T —
Tes —
ŞU —
Abh D 0,00
KuT D 0,29
DK D 0,29
EÇS D 0,87

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şâd) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
handân248111,939,694,89283,0
rûhu61610,4910,032,4574,1
ervâhların5910,3010,602,2367,0
rûhı1324510,187,213,58105,0
gönlümüz4410,0311,442,0063,5
tarduş4129,949,862,0048,2
eki4169,909,442,0045,5
şehîdânı5839,657,392,2241,6
gamgîn349,6211,031,7343,1
ferahnâk389,5710,031,7337,0
mahzûn3149,519,221,7333,1
ervâhı4649,477,441,9933,6
âbâd3239,428,511,7329,8
kerbelâ4729,417,271,9932,6
yâd51279,376,782,2237,3
deşti42158,615,701,9623,8
şerîfleri33057,854,781,6714,1
ola101.5887,584,132,9838,6
olsun47607,223,871,8614,1
oldular48777,043,671,8413,0
dedi37846,763,421,578,8
hasan41.1016,743,341,8011,3
oldu83.3616,232,732,4016,8
u3717.4346,112,565,0571,1
olup2617.2815,612,073,8835,4
etdi32.1515,441,961,293,7
olur86.0125,421,892,079,3
ederler64.5655,391,871,786,9
gelüp55.0514,991,461,433,8
deyü56.0074,741,211,272,7
hân45.4014,571,051,031,7
edüp1523.9574,350,801,653,9
olan46.7714,250,720,790,9
ü611.2954,110,570,800,8
hazreti35.9454,020,490,500,3
ile1023.7693,780,230,470,2
paşa49.4783,770,230,300,1
yine37.3723,710,180,210,0
cümle721.1973,43-0,12-0,230,0
dahi413.1863,30-0,24-0,370,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (121) →
EÇS X Y9a … birbirlerin bağrına basup öpüşüp görüşdükde Hazret-i Ya‘kûb şâd olup hüzn-i Yûsuf'dan nâ-bînâ iken mübârek nergis gözleri m …
EÇS VI 121a–121b … retin yâd eyledikde cemî‘i guzât-ı müslimînin mürde dilleri şâd olup hayr du‘âda iken cümle cüyûş-ı muvahhidîn kâffe-i ümem …
EÇS V 164b … ahi bu bu siyâk [u] sibâk üzre idi. Köpürlü bu mektûblardan şâd [ü] handân olup sefer açmak sevdâsında olup hakîre eydir:
EÇS X Y442b … d[e] derler. Tâli‘leri Zühre'ye mensûb olduklarından dâ’imâ şâd ü handânlardır, aslâ gam gussa nedir bilmezler.
EÇS VIII 378b … ğan külâhı kisbeti gibi yedi terk bir kasr-ı Havarnak-ı âlî şâd etdirmiş kim yedi iklîmden nişân verir. Diller ile ta‘bîr v …
EÇS VI 26a … -i kerem ve erbâb-ı ma‘ârif muhibbi, pâk suhandân ve dâ’imâ şâd [u] handân ve müverrih-i ebü'l-kelâm ve her vech ile ahvâli …
KuT T. 25/1b3 … ir eḍgülük yawuz kelür olarḳa eger tegse sizke bir yawuzluḳ şad bolurlar anıŋ birle eger serse sizler sakınsa sizler ziyan …
EÇS IX Y14a … nlardır. Cümlesinin rûh-ı (---) (---) şerîfleri için okuyup şâd [u] handân olsun. Ba‘dehu bu şehir içre seyr ü temâşâları e …
DK III 74 sevindiler şad oldılar pay püre big aydur delü ne ḳadar mal istedi dede ay …
DK III 11 … piçen bige bir ḳız virdi ḳalın oġuz bigleri bunı işitdiler şad olup sevindiler