İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ḳadır

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
41
geçiş
15,2
milyonda
4
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tes Yazıtı16.622,5
Sekiz Yükmek1217,0
Uigurica I-IV1158,4
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig340,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı331.017,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Tes —
Sek D 0,00
U D 0,00
TT D 0,00
KB D 0,49
DLT D 0,00
DK D 0,78

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kādir) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nāmerde61311,8311,892,4590,3
muḥtac4411,5113,012,0072,2
itmesün3611,0312,011,7345,8
ağ32058,646,911,7222,9
taŋrı109098,436,503,1370,7
allah43898,256,401,9827,7
ḳara44927,946,061,9725,8
olsun57607,685,762,1930,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (41) →
DK V 7 mere 'azrā'il didügüŋüz ne kişidür kim adamuŋ canın alur yā ḳādir allah birligüŋ varlıġuŋ haḳḳı-y-içün 'azrā'ili menüm gözüme …
DK VIII 62 … ir seni eyle kim men çekerem göz buŋını hiç yigide virmesün ḳādir
DK IV 90 namaz ḳıldı aġladı ḳādir taŋrıdan ḥācet diledi yüzin yire sürdi muḥammede ṣalavat ge …
DK Muk. 6 allah allah dimeyinçe işler oŋmaz ḳādir taŋrı virmeyinçe er bayımaz ezelden yazılmasa ḳul başına ḳa …
DK VIII 69 ḳādir seni didi depegöz bir daḫı ṣoylamış aydur aġ ṣaḳallu ḳocala …
DK VI 95 … ltından söyleşmedüm tiz sevdüŋ tiz uṣanduŋ ḳavat oġlı ḳavat ḳādir
DK VIII 71 ḳādir taŋrı göz buŋını gözüm gözüm ay gözüm yaluŋuz gözüm didi ba …
DK IV 97 … bir bir yetdi görelüm ḫanum kimler yetdi ḳara dere aġzında ḳādir
DK VI 105 … son uçı ölümlü dünya ecel geldüginde aru imandan ayırmasun ḳādir
DK IV 113 … ḳamın aḳan görklü ṣuyuŋ ḳurımasun ḳanatlaruŋ uçı ḳırılmasun ḳādir seni nāmerde muḥtaç itmesün çapar-iken aġ boz atuŋ büdrimes …