İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

böri

19
geçiş
7,0
milyonda
13.469.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Irk Bitig1771,0
Sekiz Yükmek1217,0
Manichaica I-III1485,7
Kutadgu Bilig10135,9
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
IB D 0,00
Sek D 0,00
Man D 0,00
KB D 0,74
DLT D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: böri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yorıdı32511,1311,061,7340,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“böri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
DLT I, 79 … / Yamar suwın keçmediŋ / Tawarıŋnı saçmadıŋ / Yisün seni âr böri
BK D 11 … e)ŋri : küç bertük: / üç(ü)n : ḳ(a)ŋ(ı)m ḳ(a)g(a)n : süsi : böri t(e)g : (e)rm(i)ş : y(a)g(ı)si: / ḳooń t(e)g : (e)rm(i)ş :
IB 27 b(a)y (ė)r konyı ürküp(ė)n b(a)rmiş. börikė sookuşmiş. böri / (a)gzı (ė)msimiş. (ė)s(ė)n tüük(ė)l bolmiş tėr.
KB 5378 ḳalıḳta uçuġlı ḳara ḳuş yorı / seniŋdin keçümez aya kök böri
KB 6542 tilek arzu birle yügürdüm neçe men / ḳuturmış böri teg ajunnı ulıttım
DLT I, 36 … maŋa Tat / Aydım emdi yat / Ḳuşḳa bolup et / Seni tiler üs böri
KB 5376 böri tilkü arslan aḍıġ ya toŋuz / seniŋdin ḳutulmaz ölür awda tü …
KB 1413 ḳapuġda tirildi ḳalın aç böri / ay ilig ḳoyuġ kel küḍezip yorı
KB 2311 toŋuz teg titimlig böri teg küçi / aḍıġ layu azġır ḳutuz teg öçi
Sek (Ib) ḳanta yorısar bars irbis böri ulatı yavlaḳ tınlıġlar alḳu