İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

batar

17
geçiş
6,3
milyonda
14.643.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Sekiz Yükmek1217,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
Sek D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,00
DLT D 0,33
EÇS D 0,66

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: batar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
doğar31111,7812,401,7346,5
çölde45810,7710,422,0050,2
atı34347,777,101,7223,7
kendi36287,256,571,7121,5
ve11147.9191,280,561,071,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“batar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
EÇS II 362b … lüsü ve on bayrak Tatar askeri gâyet sadaklı ve savatlı zor batar bahâdır yiğitleri var idi. Ve müteferrika ve vâcibü'r-re‘ây …
DLT II, 128 … ı / Kâpı ḳamuġ teşildi / Ölüg bile ḳoşuldı / Tuġmış küni uş batar
EÇS X Y128a … yân ile geldikde üç ay ekâlîm-i Mısır kıpkırmızı deryâ olup batar, ba‘dehu su çekilüp zirâ‘at ederler, altmış günde mahsûl ke …
EÇS VII 107a … ânlıkdan aslâ eser yokdur. Hattâ güneş çölde doğar ve çölde batar.
EÇS V 115b … ve kalındır, ammâ üstüne bir penez akçe bıraksan baklavaya batar. Tâ bu mertebe bir baklavası olur. Ve bâdemli ve darçın ve …
DLT I, 528 … de bile körse meni ördek atar / Ḳalwa körüp ḳaşġalaḳı suwḳa batar
EÇS IV 282b … Atdan inüp kâh atı kaldırır kendi batar ve kendi çıkar atı batar. Âhir çizmesi ve çakşırı bırağup pâbürehne atıyla bir sâ‘at …
EÇS III 117b … tarı derler, cebe vü cevşenli ve sadaklı ve savanlı ve zora batar yigitlerdir. Paşa her kankı sefere gitse bile me’mûrlardır. …
ShoR 7.2 /361 basa basa taḳı ç[omar batar-] lar ::
ŞU K 12 … dım (...) birl[e] (...) anta bükegük<k>e yėtelim kiçe yaruḳ batar erkli süŋüşdim anta sançdım kün ḳıb ... -miş tün tėrilmiş b …