İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

işim

36
geçiş
13,3
milyonda
8.073.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)250,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig22299,1
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,66
DLT D 0,00
AH D 0,00
EÇS D 0,61

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: işim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
teŋri43618,376,701,9829,3
eḍgü46877,505,771,9624,2
ve3147.919-0,59-2,40-7,3816,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“işim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (36) →
Abh 1550 … inü söz-lemiş teg bir işim erte tüketdi anda basa -ḳı (bir) işim erser.
EÇS V 171a "Eğer benim işim hayr ile itmâm bulursa bu mâhîler benim bezl etdiğim etmeği …
KB 370 tatıġ erdi barça yigitlik işim / aġu ḳıldı emdi maŋa yir aşım
KB 1174 kereklig işim barça yirde ḳoḍup / kereksizni ḳıldım havaḳa uḍup
KB 1645 ilig aydı emdi tilemiş işim / tözü itlü barġay içim hem taşım
KB 6047 … UR / / yanut birdi oḍġrmış aydı tüşüm / yörügi bu ermez ay işim tuşum
KB 1862 uḳuşluġ uḳuşḳa ayur ay işim / ne eḍgü işim sen itigli işim
KB 4860 bu erdi munuḳı meniŋ bilmişim / saŋa sözledim men ay eḍgü işim
KB 6189 iḍim yadı tap ol awınġu işim / körü ıḍmaġay teŋri itgey işim
DLT III, 309 … in bolup barduḳı köŋlüm aŋar baġlayu / Ḳaldım erinç ḳaḍġuḳa işim udu yıġlayu