İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kerek

468
geçiş
173,4
milyonda
690.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
24
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig4395.967,4
Atebetü’l-Hakâyık93.263,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi145,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KİP D 0,00
Mait D 0,00
KuT D 0,45
KB D 0,73
AH D 0,42
EÇS D 0,53

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kerek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
keḍ3916710,977,396,21332,5
hem6390510,555,657,78375,2
uḳuşluġ2511910,457,244,97207,1
biliglig2925410,366,365,32202,1
beg2725110,276,285,13184,8
er356979,945,185,75185,2
ḳılḳı171709,776,174,07113,7
uwutluġ11259,518,313,31110,5
bütün141609,515,983,6889,8
öḍrüm11269,518,253,31109,4
artuḳ121009,446,433,4284,8
ḳul121009,446,433,4284,8
baġırsaḳ121249,386,123,4179,4
eḍgü236879,354,594,60103,2
erdem11889,346,493,2878,7
toḳ10389,347,573,1587,9
siliglik999,279,493,00118,5
boḍun121799,255,593,3970,4
saḳ9269,227,962,9985,0
körki9449,177,202,9874,0
tetiglik8109,109,172,8295,3
erke9709,106,532,9764,9
yüzi9709,106,532,9764,9
ayıtġu8189,088,322,8280,6
öglüg8209,078,172,8278,4
yaŋlıġ9929,046,142,9659,8
çın101559,045,543,0957,9
miŋ101569,045,533,0957,7
közi9949,046,112,9659,4
tutsa101579,035,523,0957,6
köŋüllüg8419,017,142,8164,9
uz8788,916,212,7953,9
köŋli91478,915,462,9351,1
yüreklig7138,908,602,6474,2
bitigçi7218,877,912,6365,4
yaġı91618,875,332,9349,5
söz145188,864,283,5557,0
körklüg81018,855,842,7849,6
begke7458,806,812,6253,3
işke81208,805,592,7746,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kerek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (468) →
KB 994 biliglig boġuz tilke erklig kerek / boġuz til küḍezgen biliglig kerek
KuT T. 34/7a2 40 ermez kün kerek bolsa aŋar yetmek aynı ap yime tün kündüzni ozruġlı ḳamuġ f …
KB 6020 negü tir eşitgil mu‘abbir ḫakim / ayıtġu kerek er tüşer erse kim
KB 5236 sewinçi uzun ol ereji üküş / erej bolsa mundaġ kerek bolsa tuş
KB 2431 maŋa sözle emdi körüp eḍgürek / uluġ hacibıġ ay neteg er kerek
KB 4079 kerek emdi begler tapuġçı ḳulın / biligi teŋinçe beḍütse ulın
KB 4671 kerek aşḳa barġıl kerek barmaġıl / boġuz tıḍ aş az yi esenin tiril
AH 409–412 kim ol yüzçi erse kişi yigi ol kerek erse yiglik yorı yüzçi bol kim ol yolluġ erse anıŋ yolı yoḳ …
KB 4720 bu yaŋlıġ turur bu ajun öŋdisi / kerek öŋdisi tut kerek töŋdisi
KB 4168 ḳapuġdaḳı birle yaraşġu kerek / ḳatılġu kelişgü barışġu kerek