İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kirü

13
geçiş
4,8
milyonda
17.831.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig340,8
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
Mait D 0,00
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,49
KB D 0,29
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kirü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bilse36810,2510,161,7336,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kirü” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
Mait arka / üç p(a)t(a)r nırvanka kirü kirü yarlıḳamışıŋa tegi alku nomlarag uḳıtdaçı maytrısmit y …
TT II Y 36.11-173 birök bu kün 25. T II Y 36.9. altı elig / kirü barır . suw adası saŋa öŋdürti utru k(e)lir . kösemiş kösüş …
KB 4038 törü hem toḳu bilse tüzse yorıḳ / kirü hem çıḳa bilse itse ḳılıḳ
Mait arka / üç p(a)t(a)r nırvanka kirü kirü yarlıḳamışıŋa tegi alku nomlarag uḳıtdaçı maytrısmit yėti o …
KuT T. 35/45a3 … ı yalġançı mundaġuḳ bezenildi firʿavnḳa ʿameliniŋ yawuzluḳı kirü yıġıldı yoldın ermez firʿavnnıŋ keydi meger helaḳliḳ içinde
KB 3998 kirü hem çıḳa bilse oldruġ turuġ / tapuġ bilmese er tek emger ḳu …
DLT III, 245 Bardıŋ nelük aymadıŋ / Kirü körüp ḳaymadıŋ / Köŋül beril yaymadıŋ / Bolduŋ erinç bolmaġ …
ShoR 3.1.1.V/6–7 … kitéşvar [bodistv] kelip bo çindan tü[rt]tmiş mandal içinte kirü [yarlıqaduqta bo am]duq darni nomuġ yüz sekiz qata oqıġu ol …
BK D 4 ėlg(e)rü: ḳ(a)d(ı)rḳ(a)n : yışḳa t(e)gi: kirü] t(e)m(i)r ḳ(a)p(ı)gḳa : t(e)gi : ḳoont(u)rm(ı)ş :
KT D 2 … g : sökürm(i)ş : ėlg(e)rü : ḳ(a)d(ı)rḳ(a)n : yışḳa t(e)gi : kirü : t(e)m(i)r ḳ(a)p(ı)gḳa t(e)gi : ḳ(o)-ont(u)rm(ı)ş :