İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sır

6 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
61
geçiş
22,6
milyonda
6
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı54.101,7
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig13176,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3313,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
BK D 0,00
T —
KuT D 0,00
KB D 0,67
AH D 0,00
DK D 0,63
EÇS D 0,70

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sır) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şemseddin5511,2812,432,2486,2
ğaflet3310,5812,431,7351,7
ahar3410,5612,021,7347,2
ayġuçı31210,4010,431,7338,2
türük69510,308,452,4458,8
kalsın32110,239,631,7334,5
yėrinte3419,918,661,7330,3
ḳoca3619,658,091,7327,8
ḳaġan3709,557,891,7227,0
bodun41499,297,211,9932,2
oğlı31538,846,761,7222,2
eşitgil32398,366,121,7119,6
söz35187,415,001,6815,0
kişi39926,544,061,6311,3
deyü46.0074,431,881,464,6
ammâ315.2292,680,120,140,0
olup317.2812,50-0,06-0,070,0
u317.4342,49-0,07-0,090,0
edüp323.9572,03-0,53-0,770,5
ve12147.9191,41-1,16-4,2610,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (61) →
EÇS II 353b–355b … ada kalsın" deyü ricâ etdi. Hakîr eyitdim "Behey hacı baba! Sır saklamak kolaydır, ammâ bu kadarca şeyi sen bana neden ötür …
EÇS I 122a–122b … i‘dâd etdikleri türbe-i ıtr-ı pâkde mütevârî hâk-i pâkdir. Şi‘r [ü] inşâda yegâne-i efrâd, ma‘ârifde müfred-i zamâne idi, p …
EÇS II 240b–241a … yâm mayna edüp deryâ süd liman olup âlem-i hayretde kaldık. Şi‘r:
EÇS V 103b … nda neşv ü nemâ bulup perverde olmuş Fârisîhân ve hattât ve şi‘r fehim Rûm kiritsisi necîb ü reşîd Mihne Çelebi ve Cüvân Çel …
EÇS IV 310a … üzre kelâm-ı Arabîde mâhirlerdir. Hatta Hemedân hakkında bu şi‘r denmişdir:
EÇS II 363b–364a … ım olmuşdur" deyü hatt-ı şerîfi kırâ’at edüp "Bre meded, bu sır bunda kalsın" deyüp "men hafaza'l-lisâne selleme mine'l-afa …
EÇS VII 52b … sınca bilmeyen âdemi zenberekden çıkan su ısladup üstü başı sır sıklam olup cümle yârân hande edüp seyr-i temâşâ ederler.
T 59 … (e)n yoḳ (e)rt(i)m (e)rs(e)r / ḳ(a)pġ(a)n ḳ(a)ġ(a)n : türük sir bod(u)n : y(ė)rinte bod y(ė)me : bod(u)n / y(ė)me: kişi y(ė …
AH 173–176 işim tip ınanıp sır ayma saḳın neçe me ınançlıġ iş erse yaḳın serip sinde razıŋ …
T 61 … sir bod(u)n : yorıduḳı bu / türük bilge : ḳ(a)ġ(a)n : türük sir bod(u)n(u)ġ : oġ(u)z bod(u)n(u)ġ : iġ(ı)- / dü: ol(u)rur