İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sir

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
111
geçiş
41,1
milyonda
8
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tunyukuk Yazıtı54.101,7
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig13176,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı6185,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8333,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
BK D 0,00
T —
KuT D 0,00
KB D 0,67
AH D 0,00
DK D 0,63
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: şîr) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hüsrevi91511,1910,833,00124,3
şemseddin5510,4611,572,2480,2
husrevi41010,0810,252,0050,7
türük6959,907,582,4451,6
ziyâ’eddîn329,7612,151,7348,1
yezden339,7511,571,7348,1
ğaflet339,7511,571,7348,1
ahar349,7411,151,7343,6
ayġuçı3129,649,571,7334,6
kalsın3219,548,761,7330,9
yėrinte3419,347,801,7226,7
ḳoca3619,167,221,7224,2
ḳaġan3709,097,021,7223,4
ganâ’imle3729,076,981,7223,2
abdâl3769,046,911,7222,9
bodun41498,986,351,9827,4
oğlı31538,545,901,7018,7
râbi43138,275,281,9521,5
eşitgil32398,135,251,6916,1
söz35187,294,141,6311,6
vezîri59847,233,952,0918,1
mâlı51.2736,893,582,0515,7
oldular38776,643,381,578,6
hamdi39326,563,291,558,3
kişi39926,483,201,548,0
hânı62.5436,212,842,1113,4
deyüp31.9715,562,211,364,5
derler44.1234,951,561,323,4
kadar44.2584,911,511,303,2
gelüp45.0514,671,271,172,4
deyü46.0074,421,021,011,6
olup1117.2814,370,951,603,9
câmi‘i34.6374,370,980,851,1
paşa59.4784,090,680,841,0
u817.4343,900,480,800,8
ile823.7693,460,030,060,0
edüp623.9573,03-0,39-0,770,5
bin312.2672,99-0,43-0,600,3
yüz312.2722,99-0,43-0,600,3
ve31147.9192,78-0,65-3,187,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (111) →
EÇS III 39b ki kâlev şîr
EÇS II 301b–302a … ğı Evliyâ ağam! Bu menim çâker efkende gulâmlarımdan Yezden Şîr mi ve Mirza Şâh'ı mı ve Fîrûz mı ve Pervîz mi ve Alî-yi Yâr …
EÇS II 353b–355b … ada kalsın" deyü ricâ etdi. Hakîr eyitdim "Behey hacı baba! Sır saklamak kolaydır, ammâ bu kadarca şeyi sen bana neden ötür …
EÇS I 122a–122b … i‘dâd etdikleri türbe-i ıtr-ı pâkde mütevârî hâk-i pâkdir. Şi‘r [ü] inşâda yegâne-i efrâd, ma‘ârifde müfred-i zamâne idi, p …
EÇS X Y21b … lkâb-ı selâtînde isimleri Yezden şîr, Abdâl şîr, Ziyâ’eddîn şîr derler. Müddet-i devletleri (---) sene. Ve,
EÇS II 240b–241a … yâm mayna edüp deryâ süd liman olup âlem-i hayretde kaldık. Şi‘r:
EÇS VI 29a … ir murassa‘âta müstağrak olup ubûr edüp bizzât Serdâr Ali-i şîr hakkâ ki şîrâne ve dilberâne Sâm-ı süvâr-vâr esb-i eşhebi ü …
EÇS V 103b … nda neşv ü nemâ bulup perverde olmuş Fârisîhân ve hattât ve şi‘r fehim Rûm kiritsisi necîb ü reşîd Mihne Çelebi ve Cüvân Çel …
EÇS IV 310a … üzre kelâm-ı Arabîde mâhirlerdir. Hatta Hemedân hakkında bu şi‘r denmişdir:
EÇS V 183a … Cum‘a kılınır. Meselâ Hünkâr câmi‘i ve Hacı Velî câmi‘i ve şîr Mur[â]d câmi‘i (---) Bunlardan mâ‘adâ mesâcidlerdir.