İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tay

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
68
geçiş
25,2
milyonda
2
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Tes Yazıtı16.622,5
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra21.123,6
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6024,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
Tes —
ŞU —
KİP D 0,00
KB D 0,00
DLT D 0,00
EÇS D 0,82

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hâtemi255912,6611,045,00346,2
ca‘feri94711,329,893,00107,4
bermekî51610,9310,602,2365,3
urbânına3810,3410,861,7340,5
kuyruk32610,039,161,7332,5
deste3359,908,731,7330,6
enûşirvân3489,738,281,7328,6
kabîlesi3549,658,111,7327,9
kerem3849,347,471,7225,2
urbânı31708,696,451,7121,0
melik45877,645,081,9420,5
merhûm49197,054,431,9117,0
sâhibi31.6905,813,141,547,8
oldu53.3615,582,881,9311,4
ederler64.5655,412,702,0712,4
olup817.2813,921,201,604,3
yine37.3723,721,010,871,2
edüp923.9573,620,901,392,9
üzre411.8893,450,740,800,9
dahi413.1863,310,590,670,6
ve35147.9192,950,230,880,9
ile523.7692,780,060,090,0
cümle421.1972,62-0,10-0,140,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (68) →
EÇS IV 304a Kend-i Esfah: Bunu dahi tay edüp,
ŞU K 11 … bardı ḳurıya on oḳ[k]a kirti lagzın yılḳa t[oḳıdım?] (...) tay bilge totoḳıg
EÇS II 311b utğan / tay
EÇS II 234b–235a … ri iş görmemiş, yara bere yimemiş ve ark atlamamış nâ-tamâm tay ata süvâr olup bir dahi Tatar içre at sürünce atdan tekerle …
EÇS I 105a Bir Hâtem-i Tay ve Ca‘fer-i Bermekî haslet sâhib-i kerem pâdişâh idi. Eyle …
EÇS X Y23a … Yıldırım Hân dâğ-ı derûnundan bir iş görmemiş deste kuyruk tay üzre meydân-ı ma‘rekede Tatar askerin kova kıra nâ-resîde a …
EÇS IX Y328a … -ı ekber herîflerin [[(---) (---) (---)]] olup deste kuyruk tay oldu.
DLT III, 158; I, 207 … meniŋ sawımnı bilge-leke ay / Tınur ḳalı atatsâ ḳısraḳ sıpı tay
EÇS IV 220a–220b … Hânı Abdâl Hân'ın damâdı bir şehzâde-i âzâde-misâl Hâtem-i Tay ve Ca‘fer-i Bermekî-tabî‘at ve Hüseyin-i Baykara-meşreb zât …
EÇS IV 354a … e Allah emâneti verüp Abdülmuttalib ve Enûşirvân ve Hâtem-i Tay merhûm oldular. Ba‘dehû Hazret'in ammîsi Ebû Tâlib Mekke'de …