İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tegre

14
geçiş
5,2
milyonda
16.873.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)4184,7
TT I-X2784,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Mait D 0,24
TT D 0,33
KuT D 0,00
KB D 0,33
DLT D 0,59

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tegre) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tegre” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
TT II Y 36. 4.-217–219 … şi üze ḳapıġ-ıŋ üŋürser //// ur . adın kişi tişi üze etüzüŋ tegre körser . inç turmaḳ yawşur .
T 7 … (i)m(i)z: bod(u)n / boġ(u)zi : toḳ (e)rti : y(a)ġ(ı)m(ı)z : t(e)gre : oçuḳ t(e)g (e)rti : biz : aş / <t>(e)g : (e)rt(i)m(i)z : …
KB 6541 bayat tapġı ḳaldı kişi tapġı ḳıldım / ajun tegre yügrü özümni kürettim
DLT II, 45 … meni ḳoymaŋız / Ayıḳ ayıp ḳaymaŋız / Aḳar közüm uş teŋiz / Tegre yöre ḳuş uçar
DLT III, 422 Ḳorkma aŋar utru turup tegre yöre / Ḳopsa anıŋ alpaġutın andan yar-a
DLT I, 424 Tamġa suwı taşra çıḳıp taġıġ öter / Artuçlan tegre ünüp tizgin yeter
KuT T. 30/2a1 … çe bir bütünlük taŋrıdın keldürge sizler maŋa anı meger kim tegre ḳapsalsa sizler yaʿni erk bolmasa ḳaçan [bėrdi]ler erse aŋa …
Mait … urohitlar adlaġ ma[ŋgal]laġ alḳış alḳayu iliglerin ḳawşurup tegre yorıyurlar ..
Mait atı küsi bilge iligi asılur ḳop ḳamaġ yalŋuḳlar anıŋ tegre tegzinürler … yme bėr oġurda şanki çkrwrt ilig ḫan kntü ḳut …
KB 4414 fesad tegre turma yorıma yaġuk / fesad ḳayda bolsa uçuzluḳ anuḳ