İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

terkin

32
geçiş
11,9
milyonda
8.866.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Manichaica I-III2971,3
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig25339,8
Atebetü’l-Hakâyık1362,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
Man D 0,00
ShoR D 0,33
KuT D 0,00
KB D 0,79
AH D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: terkin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tutup3799,798,641,7330,1
turup31768,887,491,7225,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“terkin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
AH 377–380 … eḍgüsindin üküş ḫayr bulur isizke yavuma isiz ṣuhbėti sini terkin isiz ḳılıḳlıġ ḳılur
KB 2398 kim iş ḳılsa terkin aŋar birgü neŋ / uş ol neŋ bile er ḳızıl ḳılsa eŋ
KB 5829 turu keldi terkin kör ögdülmişe / yunup taŋ namaz ḳıldı tattı aşa
KB 5452 yana ḳoptı terkin töşektin turup / ma yundı yükündi köŋül tüz urup
KB 1331 awınma bu dünyaḳa erter barır / ınanma bu devletḳa terkin ḳarır
KB 3378 ḳalı bolsa isiz ulıtġay sini / özüŋ ölse terkin unıtġay sini
KB 6224 tonın keḍti terkin atını tutup / yana ḳarşıḳa bardı ewdin turup
KB 3825 yana yandru terkin mini ıḍġa ol / eger barmasa sen köŋül koḍġa ol
KB 4367 uḍısa bu yalŋuḳ tüşer ök bu tüş / yora bilse terkin kelir aġzı tuş
KB 3955 atın tuttı terkin bir oġlan bile / turup çıḳtı ewdin sewünçün küle