İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

turmak

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
14
geçiş
5,2
milyonda
3
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Abhidharma (Shogaito)5125,8
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Abh D 0,20
TT D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: turmak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ornanıp51712,3712,792,2480,5
eḍgürek41911,9612,312,0061,3
tėgüçi31419,319,001,7331,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
DK III 52 haman imdi ilerü ṭurmaḳ gerek big oġlı didi beyrek daḫı nola ḫanum baş üzerine didi …
Abh 3256 üklimek aşılmaḳ tėgüçi sav-ta ornanıp tur -maḳ tėp yörüg’ol.
KuT T. 31/10b2 … e sen ademidin kimerseni ayġıl: men nezr ḳıldım taŋrıḳa tek turmaḳ kim sözlemez men bu kün hiç ademi birle
Abh 2770 azu-ça yme üklitmek aşmaḳ tėptėmiş-i erser munda ornanıp turmaḳ tėp yörüg’ol.
KB 5725 bu kün anda turmaḳ saŋa eḍgürek / yana munda turmaḳ maŋa eḍgürek
EÇS I 142b–143a … dıyâr-ı Rûm'da cüzâm marazı sârîdir deyü şehir içre miskîn turmak memnû‘ olduğundan her şehir hâricinde başka miskînhâneler v …
TT II Y 36. 4.-217–219 … rser //// ur . adın kişi tişi üze etüzüŋ tegre körser . inç turmaḳ yawşur .
Abh 2772–2773 … -ı-nıŋ birle yaradılmış-ı-nıŋ dı bolur aḳıġ-lıġ tėp ornanıp turmaḳ tėgüçi sav-ta negü tėp yörüg’ol tėptėser.
KuT T. 31/28b1–3 … dılar anlarḳa kim bittiler iki ögürde ḳayusı eḍgürek aḍaḳın turmaḳ taḳı körklügrek orunluġ
Abh 2780 ornanıp turmaḳ tėgüçi sav-ḳa munda-ta ḳuruldurmamaḳ ör -ledmemek tėp yörüg …