İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tutmak

3 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
21
geçiş
7,8
milyonda
3
biçim
8
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift21.974,3
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası5131,3
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi83,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,33
Sek D 0,00
Mait D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,55
KB D 0,33
DK D 0,00
EÇS D 0,51

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tutmak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
asmak4812,1412,972,0066,5
urmak42011,6411,652,0057,6
atmak32011,2311,231,7341,3
taŋrı39096,725,731,7018,0
ve9147.9191,00-0,03-0,070,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (21) →
KuT T. 36/78b2–3 16 ol kün tutar-miz uluġ tutmaḳ biz öç alġanlar-miz
EÇS X Y319a … subaşılığı ve cümle salb siyâset basmak, asmak ve urmak ve tutmak anın hükmündedir. İki yüz levendât ile dâ’imâ kâ’immakâmı h …
EÇS VIII 335a–335b … 'da huzûr ile bir yudum içmek ve bir ân âdem elin su içinde tutmak muhâldir.
KuT T. 25/9b1 … ı boḍun arasında bilmek üçün taŋrı anlarnı kim kirtgündiler tutmaḳ üçün sizlerdin tanuḳlar ol taŋrı sewmez zalimlerni
EÇS II 334b … ve Kavak meydânında altun topa ok ve kurşum atmak ve urmak, tutmak ve kapmak ve asmak ve basmak ve at üzre yay kurup yasmak mi …
EÇS X Y437b … ı firâvân alur. Zîrâ basmak, almak, urmak, kırmak, atmak ve tutmak yeridir. Merhûm Mosdarlı Mustafâ Paşa iki bin Ceberti tüfen …
Huast M. 183-15 bir ai-i ç(a)ḫşap(a)t tutmaḳ [k(e)rgek] erti-i .
KB 2992 bu begler kapuġı erej kapġı ol / erej ḳapġı tutmak özüŋ asġı ol
KuT T. 34/78b3 4 eger tilese erdi taŋrı tutmaḳ ʿayalni üḍürgey erdi andın kim törütür nėni kim tilese arıġ …
Huast II Y. 60 a.-21–23 … u üç aġzın üç köŋülün . . üç elgin .. bir ḳamaġ özin töketi tutmaḳ k(e)rgek erti . .