İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

us

4 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
59
geçiş
21,9
milyonda
4
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig47638,9
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,87
DLT D 0,59
AH D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: uş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bardım3810,5211,071,7341,3
tuttı58710,138,362,2348,3
munu4759,938,251,9938,0
ḳolsa3559,758,281,7328,7
keçer3629,678,111,7327,9
telim31199,117,171,7224,0
sözüm31209,107,161,7223,9
ölüm41809,106,991,9830,9
beg32518,316,091,7119,5
söz45187,835,461,9522,5
kör35967,234,851,6714,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (59) →
Mait … e(g) ... kısıl teg kėŋ al(kıg) ... -n örtükin ... tüŋür / / us / / ... yörgenip açmaḳ suvsamaḳ emge(k) ... öŋ körtüklerde …
KB 2113 bu begler ne yolça yorısa ḳalı / uş ol beg yorıḳı bu ḳulnuŋ yolı
DLT II, 45 Awlap meni ḳoymaŋız / Ayıḳ ayıp ḳaymaŋız / Aḳar közüm uş teŋiz / Tegre yöre ḳuş uçar
EÇS II 366b … endimiz bulup bize "Safâ geldin Evliyâm! Gazân kutlu olsun. Üs kes İpşir Varvar'ı aşadı mı?" "Belî aşayup târumâr edüp Var …
DLT III, 46 Üs es körüp yügsek ḳalıḳ ḳodı çoḳar / Bilge kişi ögüt birip ta …
DLT I, 36 … ldi maŋa Tat / Aydım emdi yat / Ḳuşḳa bolup et / Seni tiler üs böri
EÇS VII 147b üş
KB 5043 negü tir eşitgil böke yawġusı / uş birle yaḍmış ajunḳa küsi
KB 204 sözüm sözlemişke saŋa eymenü / özüm ‘uzri ḳoldı saŋa uş munu
KB 2925 iḍişçi başı kör uş andaġ kerek / iḍiş tutġuçılar bu mundaġ kerek