İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaratmış

26
geçiş
9,6
milyonda
10.492.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
9
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı41.622,1
Huastuanift21.974,3
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)12554,1
Abhidharma (Shogaito)125,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,59
Huast D 0,33
Sek D 0,00
Mait D 0,61
Abh D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,33
EÇS D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaratmış) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tilintin111413,1413,323,32194,4
tohrı101113,1113,533,16183,2
enetkek6712,5413,442,45108,1
açarı51212,0712,402,2478,5
tilinçe51412,0012,182,2476,6
itmiş31211,3411,661,7343,4
bodunug55810,9310,132,2360,8
teŋri43618,407,171,9931,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yaratmış” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (26) →
Mait … aş atlaġ tonta yörgep yirdin öri kötü-rüp wişwakrmi uz tŋri yaratmış erdinilig siŋeklig içinte kigür-ürler ..
Huast II Y. 60 a.-10 yėrig t(e)ŋrig kim yaratmış tėpen bilt(i)m(i)z . .
KuT T. 30/22a1–2 29 ḳaçan kim tüp tüz ḳılsa-miz anı ürse men anıŋ içinde men yaratmış candın tüşüŋler aŋar yüknügliler
Sek (IIc) tüzü tüketi itmiş yaratmış krgek ötrü ol ödün yir altınḳılar
Mait … nlug kumın tüp / / - ... -tamış körü kanınçsız çeçekler(in) yaratmış ol antag muŋadınçıg ...
Mait … ri bodis(a)v(a)t kşi açarı enetkek tilintin tohrı tili--nçe yaratmış.. prtnayaraḳşt açarı tohrı tilintin türk tilinçe aḳtarmış m …
BK K 9 … : bul(u)ŋd(a)kı : bod(u)n(u)g : n(e)nçe : ėtm[(i)ş n(e)nçe y(a)r(a)tm(ı)ş
KT D 13 … : ıçġ(ı)nm(ı)ş : bod(u)n(u)g : (e)çüm (a)pam : törüsinçe : y(a)r(a)tm(ı)ş : boşġurm(ı)ş : tölis : t(a)rduş [bod(u)n(u)g : (a)nta (e)t …
BK G 13–15 t(e)ŋri t(e)g : t(e)ŋri : y(a)r[(a)t]m(ı)ş : türük : belge : [ḳ(a)g(a)n] : s(a)b(ı)m : ḳ(a)ŋ(ı)m : tür …
Mait … ntri bodis(a)v(a)t kşi açarı enetkek tilintin tohrı tilinçe yara--tmış prtiraḳşit krmavaziki tohrı tilin--(tin) (tü)rk tilinçe evi …