İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaruḳı

13
geçiş
4,8
milyonda
17.854.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Huastuanift1987,2
Sekiz Yükmek1217,0
Abhidharma (Shogaito)375,5
Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme)24.739,3
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Huast D 0,00
Sek D 0,00
Abh D 0,29
Sukh —
KuT D 0,00
KB D 0,24
DLT D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yarukı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tŋriniŋ31211,9412,661,7347,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yaruḳı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (13) →
Huast II D. 178 VI.-8–11 bėş t(e)ŋri-i y(a)r[u]ḳ[ı ḳa]-h ḳuruġ öl yėrke . bėş t[ü]rlüg tınl(ı)ġḳa turalıġḳa. b …
Sukh II S-65–69 … üde] adın ed közünmez ançulayu yme [yėr] suvda amita burḫan yaruḳı alḳu [. . .]ıġ kölitdi
KB 1162 sen erdiŋ maŋa köz yaruḳı tükel / barır men seniŋdin esen eḍgü ḳal
Abh 1039–1043 … erür neŋ öz asıġ-ı üçün ermez : inçe ḳaltı ay tŋri-niŋ arıġ yaruḳ-ı yarudmış-ı teg on buluŋ yıŋaḳ-lar-ıġ ançulayu oḳ yme adı kö …
DLT I, 46 Bardı közüm yaruḳı / Aldı özüm ḳonuḳı / Ḳanda erinç ḳanı-ḳı / Emdi udın odġaru …
KB 740 kelir ḳut kişike atı çawlanur / yaŋı ay teg artar yaruḳı tolur
Sukh II S-70–80 yiteŋ amita yaruḳı atımın işidser k[i]rtgünser [artuḳraḳ meŋilig uluş] -ta tuġ …
KB 1163 yime yaḳşı aymış bu türk buyruḳı / körür köz yaruḳı oġul ḳız oḳı
Sek (IId) tŋri tŋrisi burḫannıŋ yaruḳı ontın
KuT T. 32/7a2 9 aydı firʿavn uraġutı asiye Ḥatun: meniŋ közüm yaruḳı maŋa hem saŋa öldürmeŋler anı bolġay kim asıġ ḳılġay bizke …