Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Maitrisimit Nom Bitig (Hami) | 3 | 138,5 |
| St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito) | 3 | 294,6 |
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Dede Korkut Kitabı | 24 | 739,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 48 | 19,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: anası) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| atası | 6 | 29 | 10,82 | 9,77 | 2,45 | 70,7 | |
| hellana | 4 | 13 | 10,46 | 10,34 | 2,00 | 50,8 | |
| oğlanuŋ | 4 | 26 | 10,27 | 9,34 | 2,00 | 44,5 | |
| babası | 10 | 201 | 10,19 | 7,71 | 3,15 | 87,7 | |
| beyregüŋ | 3 | 34 | 9,75 | 8,54 | 1,73 | 29,8 | |
| ağladı | 3 | 41 | 9,67 | 8,27 | 1,73 | 28,6 | |
| görelüm | 3 | 106 | 9,05 | 6,90 | 1,72 | 22,8 | |
| süd | 3 | 148 | 8,75 | 6,42 | 1,71 | 20,8 | |
| ṣoylamış | 3 | 150 | 8,74 | 6,40 | 1,71 | 20,8 | |
| kralın | 3 | 167 | 8,64 | 6,24 | 1,71 | 20,1 | |
| oğul | 4 | 270 | 8,55 | 5,96 | 1,97 | 25,3 | |
| didi | 6 | 563 | 8,26 | 5,49 | 2,39 | 34,0 | |
| aydur | 4 | 522 | 7,77 | 5,01 | 1,94 | 20,1 | |
| geldi | 3 | 660 | 7,05 | 4,26 | 1,64 | 12,1 | |
| kral | 3 | 687 | 7,00 | 4,20 | 1,64 | 11,8 | |
| verüp | 3 | 1.722 | 5,77 | 2,88 | 1,50 | 6,8 | |
| alup | 3 | 2.459 | 5,27 | 2,36 | 1,40 | 5,0 | |
| gelüp | 5 | 5.051 | 5,00 | 2,06 | 1,70 | 6,7 | |
| hazreti | 4 | 5.945 | 4,44 | 1,50 | 1,29 | 3,2 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,84 | 0,90 | 0,80 | 1,0 | |
| üzre | 3 | 11.889 | 3,04 | 0,09 | 0,10 | 0,0 | |
| dahi | 3 | 13.186 | 2,89 | -0,06 | -0,07 | 0,0 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -0,45 | -0,63 | 0,3 | |
| ile | 4 | 23.769 | 2,46 | -0,50 | -0,82 | 0,5 | |
| ve | 23 | 147.919 | 2,35 | -0,61 | -2,52 | 5,0 | |
| cümle | 3 | 21.197 | 2,21 | -0,74 | -1,17 | 1,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
anası* ile tüm bağlamlar →“anası” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (80) →| DK VIII 38 | … sınuŋ elin öpdi aġlaşdılar buzlaşdılar anasınuŋ ivine geldi | anası | ḳarşu geldi oġlançuġını kuçdı basaṭ anasınuŋ elin öpdi |
| EÇS VII 14b | Andan bu Lagoş kralın babası Laslo kral ve | anası | Anna Ason Galya kralının kızı idi, bunda yatırlar. |
| EÇS VII 65a | … ı köşesinde bir âlî maksûrecik üzre nâmeyi anasına gösterüp | anası | dahi ayak üzre kalkup ellerin ve kolların ve boynu ve belin … |
| DK VIII 16 | … di yaṣaḳ eyledi eslemedi aḫır ivinden ḳovdı depegözūŋ perri | anası | gelüp oġlınuŋ parmaġına bir yüzük kiçürdi |
| EÇS VII 73a | … le a‘yân-ı Beç ile ve cümle vüzerâ vü vükelâ ve kral ile ve | anası | ile vedâlaşup yine ihsânlar alup bizim elçi paşadan dahi iz … |
| EÇS VI 76b | Hemân derûn-ı hisârdan mürd olan kralın karısı ve | anası | ve sekbânbaşı ve Elbasan beği kal‘adan kemendler ile âdemle … |
| EÇS X Y432b–Y433a | … ukkâb kuşu bir fîl-pîçeyi Y 433a şikâr edüp yerken fîlin | anası | gelüp ukkâb ile ceng edüp gubâr ber-havâ olmasının aslı ol … |
| ShoR 8.3 /293–295 | bo 大般若経 erser 三 üdki alḳu burḫan-lar-nıŋ öŋi | anası | erür meniŋ yme (üzeki töz-ki) ögüm anam erür bo oḳ nomlarıġ … |
| EÇS I 14b | … olup kavm-i nasârâyı kırmağa başladı. Ba‘dehu Kostantîn'in | anası | Hellana bu Niron Kıral'ı el altında katl etdi}. |
| KB 1219 | ḳısa tutsa oġlın kör eḍgü bolur / atası | anası | yarunġu bolur |