İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

atar*

17 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
216
geçiş
80,0
milyonda
17
biçim
7
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)3294,6
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig454,4
DLT’deki Türkçe parçalar41.378,8
Dede Korkut Kitabı13400,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18977,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
ShoR D 0,00
KuT D 0,33
KB D 0,45
DLT D 0,45
DK D 0,62
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: atar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gülle176910,938,594,11173,2
vukıyye1316810,126,923,58100,0
tüfenglerin83510,038,482,8280,1
tüfengler91079,837,042,9870,8
tüfeng163839,776,033,94103,0
vukiyye6949,316,642,4243,7
kumbara5489,287,352,2241,5
top231.1399,124,984,64114,9
ok72009,115,772,6042,5
oḫ4249,098,021,9937,2
yabana3108,768,871,7331,9
kırkar62378,765,302,3932,6
kimine3128,758,611,7330,6
kumbaraları3158,738,291,7329,1
pt3198,717,951,7327,6
ṭaş3338,627,151,7224,1
topu41238,595,671,9623,7
şayka41238,595,671,9623,7
kendülerin3408,586,871,7222,9
dirhem41298,575,601,9623,3
topların41308,575,591,9623,3
havân3448,566,731,7222,3
dalyan3478,556,641,7121,9
deryâya74108,524,742,5532,6
toplar85428,434,532,7135,0
hevâya3798,385,891,7018,7
kadîr3798,385,891,7018,7
yay3858,355,781,7018,3
biemri42248,224,801,9319,0
taşları31358,135,121,6815,5
taş111.0928,113,983,1140,2
körüp31498,074,971,6814,9
cân111.1548,043,903,0939,0
çekerek42928,014,421,9116,9
kendüyi31698,004,791,6714,2
çalarak31827,954,691,6613,8
âteşe32067,864,511,6613,1
ellişer32967,583,981,6211,0
elinde33377,473,801,6110,3
topları57317,433,422,0314,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (216) →
EÇS V 120b … plarının birisi yigirmi yedi karış ve yigirmi vukıyye gülle atar gâyet musanna‘ topdur.
EÇS VIII 293b–294a … ınız onar ve on ikişer kat lağımlardır. Bir yerden on lağım atar cümle lağımlar benim işlerimdir ve benim re’y-i tedbîrimle …
EÇS IV 222b … ileri redd edüp kal‘adan ol kadar zenberek ve mancınık taşı atar kim İskender'in niçe bin askeri helâk olur.
EÇS IX Y261b … ştin "Bismillâh niyyetü'l-gazâ" deyüp Akke kal‘ası tarafına atar. Cümle asker görürler kim ber-hevâ bir hışt gelüp kal‘aya v …
KB 1182 negü bar ajunda aŋar bilesiz / negü bile bar kim atar çaresiz
EÇS X Y244b … ana kızın kanın silerek cemâ‘atın üzerine al kanlı bezleri atarak dâmâdı ol meydâna da‘vet edüp,
DK III 154 gördi dügünde güyegü oḫ atar ḳara göne oġlı budaḳ ḳazan biġ oġlı uruz bigler başı yigene …
EÇS X Y419a … nı halkına haber olup anların Ceberti kavimleri tüfenglerin atarak gülbâng çekerek niçe bin yük zî-kıymet metâ‘ları deve ve fî …
EÇS IV 254b Ve her biri kırkar ve ellişer dirhem tüfeng atar. Ol kadar tüfeng-endâzlardır kim pireyi ururlar ve arkaları …
EÇS V 60a … halde fakîr kal‘a mü’ezzini iki kıt‘a kumbara atup bir dahi atarken {kumbara} elinde çatlayup mü’ezzin {pâre pâre} şehîd olup b …