İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

boldı

358
geçiş
132,7
milyonda
903.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)20503,4
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası591.548,8
Kutadgu Bilig2703.670,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Atebetü’l-Hakâyık62.175,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,68
ShoR D 0,00
KuT D 0,83
KB D 0,90
DLT D 0,00
AH D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhShoRKuTKBDLTAHDKToplam
boldı2025927016·358
bolḍı···1···1
böldi······11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: boldı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ajun2326310,256,364,74159,7
seza11259,888,703,31116,4
tükedmiş10269,748,503,15102,4
begler121989,475,843,4074,3
tiriglik111839,385,823,2667,9
beḍük8479,347,332,8166,8
kişi259929,254,574,79111,3
soŋı7239,238,162,6467,7
ḳırtışı699,079,292,4570,7
üçi6109,069,142,4568,7
köŋli81479,025,682,7747,8
il81509,015,652,7747,4
neŋi6239,017,942,4455,8
uzun124109,004,793,3456,9
ilig156049,004,553,7166,3
tapuġ81608,985,562,7746,4
işiŋ6328,987,462,4451,4
dünya102958,975,003,0650,3
atı124348,964,703,3355,5
işi92448,945,122,9146,7
yawa6488,926,882,4346,1
aġır71398,855,572,5940,7
beglik6838,806,092,4139,3
eḍgü146878,784,263,5556,5
uluġ103988,764,573,0344,4
tilekiŋ5218,767,812,2345,5
isiz71778,745,222,5737,3
yil5288,737,392,2242,3
sözleyü5348,717,112,2240,2
sewüg5458,676,712,2137,2
kün115318,664,293,1544,7
til61288,665,462,3934,0
asıġ72228,634,892,5634,2
ara72328,604,832,5533,6
neteg5748,575,992,2032,0
aḍın61648,565,112,3831,1
söz105188,554,182,9939,3
can5868,535,782,2030,5
tuttı5878,525,762,1930,4
boḍun61798,524,982,3730,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“boldı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (358) →
KB 4590 telim kördüm emdi aġır bolmış er / tıḍumadı boġzi üçün boldı yir
KB 6452 biliglig uçuz boldı tutnur özin / uḳuşluġ aġın boldı açmaz sözin
KB 1527 ikide biri boldı şeksiz ülüg / tirildi ölümsüz uzun meŋülüg
KuT T. 28/49b2 … aŋa belgülerimizni soylup çıḳtı anlardın uḍu bardı anı yek boldı yolsuzlardın. / 176 eger tilese-miz kötürgetimiz anı anıŋ b …
KB 1907 ayıtmaḳ ortay boldı tersi cevab / cevabḳa ilig bilgi bolġay savab
KB 5923 kim eḍgü ḳılınç tutsa boldı tirig / kim isiz ḳılıḳ tutsa öldi tirig
KB 5963 aġır boldı köŋli yatur ınçıḳın / tegip tuş aŋar bir ay köŋli yaḳın
KB 440 bu saḳlıḳ oḍuġluḳ bu il işiŋe / tözü asġı boldı uzun yaşıŋa
KB 6024 ḳara ‘am tüşinte yörügi aḍın / aḍın boldı begler tüşi kör aḍın
KB 441 muŋar meŋzetü keldi şa‘ir tili / bu şair tili boldı sözke ulı