İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

egri

31
geçiş
11,5
milyonda
9.090.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
9
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Tunyukuk Yazıtı1820,3
Sekiz Yükmek1217,0
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig21285,5
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

T —
Sek D 0,00
TT D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,67
DK D 0,29
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimTSekTTKuTKBDKEÇSToplam
eğri······116116
egri1111213331
‘eğri······11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: egri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
köni124589,658,163,45112,7
küni3979,588,391,7329,1
isiz31778,887,531,7225,4
kör35967,295,781,7018,2
ve3147.919-0,59-2,18-6,1212,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“egri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (31) →
T 45 … ü)n / s(a)r(ı)ġ (a)ltun : ür(ü)ŋ küüm(ü)ş : ḳıız ḳood(u)z : (e)gri t(e)bi : (a)ġı / buŋs(ı)z : k(e)lürti: ėlt(ė)r(i)ş ḳ(a)ġ(a) …
KB 4840 negü teg keçürse keçer terk küni / barır eḍgü isiz ne egri köni
KB 2860 ḳalı egri bolsa bu aş başçısı / ḳamuġ egri boldı anıŋ işçisi
KB 5506 köni bol köni ḳıl köni tut yorıḳ / isiz egri köngey ewürgey ḳılıḳ
KB 2249 isiz eḍgü birle yaraşmaz bolur / köni egri birle küreşmez bolur
KuT T. 31/85a2 107 körmez sen anıŋ içinde egri ap yime ḳol ḳaş
KB 804 ḳamuġ üç adaḳlıġ köni tüz turur / ḳalı bolsa tört kör bir egri bolur
TT II Y 36. 5. -108–110 beg-ke işi-ke ınanġıl . emin yürüntegin anutġıl [.] egri yorıġ kemişgil . tetrü saḳınç tarḳarġıl [.] buyanıġ sewgil …
DK XI 17 git didiler ḳazan aydur vallah billah ṭoġrı yolı görür-iken egri yoldan gelmeyeyin didi ayıtdılar vallah ḳazan eyü and içdi …
KB 4876 köni sözlediŋ söz bütünlük bu ol / munıŋda naruḳı neçe egri yol