İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erdim

32
geçiş
11,9
milyonda
8.874.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig22299,1
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
KuT D 0,45
KB D 0,64
DLT D 0,33
AH D 0,00
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKPMaitKuTKBDLTAHEÇSToplam
erdim·242221132
ėrdim1······1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erdim) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tiler3689,948,861,7331,0
ata32438,487,021,7223,3
ḳara34927,556,011,7119,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erdim” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (32) →
KB 3308 küser erdim artuḳ sini körgüke / bu kün buldum inçlik saŋa kelgüke
KB 5069 taḳı eymenür erdim emdi saŋa / selamın aman birdiŋ emdi maŋa
KuT T. 38/64a1 … bėrmediŋ maŋa yaḳın zamanḳa tegi sadaḳa bėrgey erdim bolġay erdim eḍgülerdin
KB 1097 yoḳ erdim törütti igiḍti mini / kiçig oġlan erdim beḍütti mini
KB 1098 yalıŋ yüzlüg erdim bütürdi saḳal / ḳara ḳuzġun erdim ḳuġu ḳıldı çal
KB 383 ḳaraŋḳuda erdim yaruttı tünüm / tünerikte erdim toġurdı künüm
KB 1168 mini kör ata erdim emdi saŋa / atım erdi ay toldı baḳ kör maŋa
EÇS IV 301b Minnet Hudâya erdim e sen serv-i kâmete / Şükrüm budur ki kalmadı hasret kıyâme …
KB 571 tiler erdim emdi bu yaŋlıġ kişig / udu barsa ḳılsa bu beglik işig
DLT III, 219 Kiçe turup yorır erdim / Ḳara ḳızıl böri kördüm / Ḳatıġ yanı ḳura kördüm / Ḳaya kö …