İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

erte

38
geçiş
14,1
milyonda
7.714.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)250,3
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)161.570,9
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Kutadgu Bilig8108,7
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi41,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
ShoR D 0,07
KuT D 0,63
KB D 0,69
AH D 0,00
EÇS D 0,59

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitAbhShoRKuTKBAHEÇSToplam
erte·216781438
ėrte1······1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: erte) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 7 geçiş  ↔  ShoR 16 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erte, ėrte

KB 8 geçiş  ↔  ShoR 16 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: erte, ėrte

KuT 7 geçiş  ↔  KB 8 geçiş

benzerlik 0,02

Karşılaştırılan yazılışlar: erte, ėrte

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kerig71312,1312,222,65109,5
qavrıġ4211,6814,122,0072,8
öŋ1111511,209,733,31127,9
kėçe3611,1312,121,7346,3
atamış31210,9411,121,7341,1
kiçe43310,8510,072,0048,4
tép57510,509,212,2354,3
tek41429,517,971,9936,4
turup31768,847,241,7224,2
hem39056,704,881,6714,5
içinde34.2734,512,641,456,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“erte” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (38) →
KB 4039 tapuġḳa irig bolsa erte turup / köŋül til kiçig tutsa ḳoḍḳı bolup
KuT T. 31/79b3 25 helak ḳılur ḳamuġ neŋni iḍi buyruḳı birle erte ḳoptılar körünmez meger ėwleri mundaġuḳ yanut bėrür-miz yaz …
ShoR Rosia 1.1/1 erte samast öŋ, erte qavrıġ öŋ, erte ġavıra öŋ
KB 1506 kiçe yatsa kiç yat yana erte tur / yatıp erte ḳopḳan ḳutın arturur
KuT T. 37/31a2 … lavaçıŋa uluġ tutuŋ anı hem aġırlaŋ anı yime arıġlaŋlar anı erte taḳı keçe
Abh 1553 yükünüp tŋri burḫan-ḳa erte tüketdi ::
KuT T. 35/50b3 46 Ot ʿarza ḳılnurlar anıŋ üze erte hem kėçe ol kün aḍaḳın bolur ḳıyamet kiriŋler ey kafir ali …
ShoR 1.3/19–20 … me ök kök qalıq uġuş-ı öŋ tek ök ü[s] -tünki yaŋça atamatın erte quruġ tép :
EÇS IX Y127a … gelüp gitmede şenlikdir. Bir gece dağda el içinde yatırsız. Erte kalkup şenliğe erersiz" deyü on altı yem ve yigirmi ekmek v …
ShoR 1.3/14 atamadın erte yaroq-ta ulatı-larıġ : tek a[tamış ol] [er]te kerig öŋüg :