İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kümüş

70
geçiş
25,9
milyonda
4.457.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
8
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı31.527,5
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra1561,8
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
TT I-X1392,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig57774,8
DLT’deki Türkçe parçalar31.034,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,49
BK D 0,00
KİP D 0,00
Mait D 0,29
TT D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,76
DLT D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kümüş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aġı64810,709,232,4565,7
çıġayḳa41110,6610,772,0053,5
ülese3810,3010,821,7340,3
altun431.14910,177,496,52366,2
tawar3319,938,871,7331,2
öŋlüg3419,798,461,7329,4
ḳayda3469,738,301,7328,7
ölümke3499,698,201,7328,3
aḳı3679,497,751,7226,4
ḳılıç3839,337,441,7225,1
er116978,886,253,2774,0
tutsa31578,766,521,7121,3
keḍ31678,706,441,7120,9
ḳıldı32788,145,701,7017,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“kümüş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (70) →
KB 1043 telim arttı ilde yaŋı kend uluş / ilig ḳaznaḳı toldı altun kümüş
KB 1363 yatu ḳaldı tirmiş bu altun kümüş / maŋa tegdi saḳış anıŋdın ülüş
DLT III, 251 Bolsa kimiŋ altun kümüş irle iter / Anda bolup teŋrigerü tapġın öter
KB 3046 aya beg kümüş saç tirilsü keḍ er / kümüş yıġsa saçlur ḳılıçlıġ ḳur er
KB 189 kümüş işke tutsa tüker alḳınur / sözüm işke tutsa kümüş ḳazġanur
KB 1113 asıġ ḳıldı erse ölümke kümüş / kümüş ḳılġay erdi er özke yuluş
KB 948 tapınma tapınsa aḳı tapġı ḳıl / aḳı ewi altun kümüş ḳapġı bil
KT K 12 bir tüm(e)n (a)ġı : (a)ltun küm(ü)ş : k(e)rg(e)ks(i)z : k(e)lürti :
KB 1403 er at sü bu neŋke küwenme üküş / asıġ ḳılmaġay sü bu altun kümüş
KB 786 … TOLDI CEVABI İLİGKE / / bu ay toldı aydı taŋım bu meniŋ / kümüş kürsi ornuŋ ne ol bu seniŋ