İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

san

28
geçiş
10,4
milyonda
9.914.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
408
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)125,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
Kutadgu Bilig227,2
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi218,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
Abh D 0,00
ShoR D 0,33
KB D 0,33
AH D 0,00
EÇS D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKİPSekMaitAbhUShoRKBAHEÇSToplam
san··11·2212128
saŋ2214·1····19
şân········1818
şan········11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: san) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
marko91412,7812,923,00151,3
pavla5512,2813,562,2494,1
zindânına3611,5012,561,7348,1
venedik43838,326,981,9830,9
vardır48.5683,932,491,647,3
olan36.7713,852,421,415,2
ve14147.9191,630,190,460,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“san” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (28) →
EÇS VIII 256b Biri dahi Marko'dur kim Venedik Frengi ana San Marko deyüp sancağ u bayraklarında kanatlı arslan sûreti ta …
EÇS VIII 353b … ammâ niçe yerlerinin binâları Venedik kâfiri amârıdır, zîrâ San Marko tasvîrleri vardır kim Venedik alâmetidir.
ShoR 8.3 /66 一万 san ülüş-inde 一 - iŋe yme yéḍmez ::
KB 4984 teŋinde keçürme ḳamuġ işni sen / teŋinde keçürse yana ḳaçġa san
EÇS IX Y59b–Y60a … erler. Niçe kerre yüz bin guruş evkâfı vardır. Ve biri dahi San Basadya kilisesidir kim binden mütecâviz kıssîs ve bıtrîk v …
EÇS VII 184a … derler. Ammâ kavm-i Freng böyle kanatlı arslan tasvîrlerine San Marko ve Santa Marko derler. Hattâ Bundukânî dedikleri Vene …
ShoR 8.3 /208 neŋ inçip san saḳış yöleşrüg üz-e yme arıḍı oḫşaḍġalı meŋzetgeli bolmaz : …
EÇS V 64b–65a … arı ve imrahorlar atları ve kapudanlar esîrleri Tershâne'de San Pavla zindânına ve kral oğlunu Yedikulle'ye cümle götürüp a …
Mait taḳı yme asanki klp ö[d]te b[erü] ögretinmiş san saḳış urmaḳ tamġa uġrın bilmek danurwit ulatı erdemler kent …
EÇS VIII 300a … lerinin çarmıhları ve ıstacaları ve çanakları ve orsa haçlı San Marko nâm tasvîrli bayrakları cümle hevâya perrân olup hemâ …