İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tam

11
geçiş
4,1
milyonda
20.273.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
6
eserde
144
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Abhidharma (Shogaito)375,5
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
Abh D 0,00
TT D 0,00
KuT D 0,33
EÇS D 0,29

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitAbhTTKuTEÇSToplam
tâm·····9999
tam11312311
ta‘m·····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tam) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ve3147.919-0,59-0,69-1,050,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tam” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
EÇS II 271a–272b … âr-ı bâ-vakârın ihsân [u] in‘âmı sebebiyle ihtimâm-ı 271b tam edüp gice ve gündüz meterisleri ileri yürüdüp üçüncü gün ha …
KuT T. 38/40b3 … r anlarnı toḳşurlar anıŋ yolı içinde saf tutup ançaḳlı olar tam teg berk soḳuşmış
Abh 3153–3155 … altı aşnu tam turġurmış ödte bar üçün kök ḳalıḳ sıġur -daçı tam tėmin bolur turġalı.
TT II Y 36.3.-57 tegirmi tam içinte esrük boltıŋ .
Abh 3153–3155 … mış üçün tėp答bulduḳmaz mundaġ osuġ-luġ mün ḳadaġ ḳaltı aşnu tam turġurmış ödte bar üçün kök ḳalıḳ sıġur -daçı tam tėmin bol …
Mait … ödteki linḫua çeçek osuġluġ közin arıtı yum<m>az .. taġ yış tam ewlerdeki ed tawarlaraġ tıdıġsız tutuġsuz körür ..
Abh 3156–3157 birök yoḳ erser kök ḳalıḳ tam nedegin bolġay erti turġalı tıdıġ-lıġ üçün是以虚空bu tıldaġ-ın …
Sek (Ia) ḳaza tam toḳıyu titig yoġuru iş küdük timin başlamış
EÇS IV 396a Evvelâ kavm-i Tam ve kavm-i Rûm ve kavm-i Dekum ve kavm-i Bün ve kavm-i Huk v …
KuT T. 26/13b1 … ḳılıŋlar yaġuḳlarḳa yetimlerḳa çıġaylarḳa yaġuḳ ḳoŋşıḳa yat tam koŋşıḳa yandaḳı ėşke yol oġlıŋa ol kim erklendi eligleriŋiz …