İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tatar*

77 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.516
geçiş
561,8
milyonda
77
biçim
9
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı21.018,3
Bilge Kagan Yazıtı31.216,5
Tes Yazıtı16.622,5
Şine Usu Yazıtı43.364,2
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.501613,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,33
BK D 0,49
Tes —
ŞU —
Sek D 0,00
Mait D 0,00
KuT D 0,00
DK D 0,33
EÇS D 0,64

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tatar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kavmi1381.79110,424,1011,06535,5
askeri1402.04910,333,9311,05510,4
bucak596610,267,647,64593,5
adûşikâr515310,067,747,11534,5
kalmık422119,645,476,33245,1
sabâreftârı36369,577,805,97389,3
noğay331499,345,625,63200,3
yalı311189,285,875,47200,1
hân1195.4019,142,298,68191,3
askeriyle315328,953,705,14103,3
kırım284158,893,914,94101,2
lisânı401.4328,802,645,3179,9
bin18612.2678,791,759,60193,4
hân’a234938,553,384,3367,0
sabâreftâr17218,507,494,10163,4
asâkiri268748,482,734,3354,7
kırım’a171468,394,703,9679,9
askerin182508,384,003,9867,3
boğdan182758,363,863,9564,0
hemân543.8658,361,644,9849,7
hânlar161218,324,883,8679,4
kırk442.9948,321,714,6043,6
hânzâde15548,295,953,8198,7
giray15658,285,683,8092,4
derler514.1238,211,464,5538,7
atlı173988,193,253,6946,7
geray174008,183,243,6946,6
askerine141148,144,773,6067,3
köyüdür153028,083,473,5245,4
eflak141888,074,053,5253,3
bizim231.3558,041,923,5327,5
geçüp231.4288,001,843,4625,8
kalpağı12228,006,923,4499,5
cümle17421.1977,970,875,9753,0
kerre332.8087,971,393,5522,9
âli312.5877,951,413,4822,2
heşdek12817,945,043,3662,4
ibtidâ241.7477,911,613,3021,5
ulemâyı132797,893,373,2637,8
gelüp465.0517,841,023,4418,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.516) →
EÇS VII 125a … iri bir hilâf-ı şer‘ za‘îf kavl üzre bir hükm etse ulemâ-yı Tatar ol bâr ol bâtıl hükm eden âsîyi taş ile depelerler, aslâ am …
EÇS VII 113b Hemân taburun sol kolundan on bin aded Mansûrlu Tatarı ve yigirmi bin askerle sağ koldan Şîrîn beğleri ve yigirmi …
EÇS VII 115a … ış asker aç kurd gibi koyuna ve koyun tuza sunar gibi sunup Tatar küffâra tâ‘ûn-ı ekber girir gibi eyle girdiler kim ileri ge …
EÇS VII 147a … e olan hayvânât ve sığır ve sıpa ve at ve koyun ve kuzu bir Tatar kavminde yokdur. Ve esîrleri dahi gâyet çokdur. Gâyet ağniy …
EÇS V 35a Karye-i Kaplıbâğlı: Tatar köyüdür ve İsmâ‘îl nâhiyesidir. Andan,
EÇS IV 404a … tavuşladıkların evlâd-ı evlâda zabt etmişlerdir ve ulemâ-yı Tatar'ın müverrihleri her şey’i sıhhati üzre yahşı yazmışlardır. Zîr …
EÇS VII 172a … in Mujik Kazağı ve on bin Heşdek Tatarı ve bin kadar Kalmık Tatarı askere mâlik kal‘adır. Cümle yigirmi dörd sâ‘atde yigirmi d …
EÇS VI 4a … ızları ve oğlanları arabaların atlarına tahmîl edüp niçesin Tatar atlarına bindirüp koyunları bırağup cümle sığırları sürüp b …
EÇS VII 108a … ân-ı Dağıstân. Acem ve Hind ve Özbek ve Bulgar, bunlar dahi Tatar olmağile başka lisânları ve başka gûne kitâbetleri var kim …
EÇS VII 128a–128b … erm âteş edüp bir gûne kebâb pişirirler kim gûyâ ilik olur. Tatar mâbeyninde böyle pişmiş elli vukıyye gelir bir koyun kebâbı …