İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ters

46
geçiş
17,0
milyonda
6.497.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
40
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek4867,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Abhidharma (Shogaito)6151,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)5490,9
Kutadgu Bilig9122,3
Dede Korkut Kitabı5154,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,45
Mait D 0,33
Abh D 0,33
ShoR D 0,46
KB D 0,74
DK D 0,39
EÇS D 0,65

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ters) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KB 9 geçiş  ↔  Abh 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: ters

KB 9 geçiş  ↔  ShoR 5 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: ters

Abh 6 geçiş  ↔  ShoR 5 geçiş

benzerlik 0,24

Karşılaştırılan yazılışlar: ters

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uzamış3310,9712,841,7353,4
tetrü42010,9610,522,0051,2
nomluġlarıġ3510,9112,101,7346,7
azaḳ31710,6110,341,7337,6
körüm32010,5410,101,7336,5
bilig44727,985,961,9725,2
aydur35227,445,401,6916,6
cümle321.1972,210,050,060,0
ve9147.9191,00-1,16-3,728,2

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ters” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (46) →
EÇS VIII 298b Ve cümle gûnâ-gûn kuyruksuz atların ters eğerleyüp haçlı peykerlerin atları üzre ser-nigûn bağlayup …
KB 1856 neçe bulġanuḳ işke tegse sözer / neçe ters tügün erse baḳsa yazar
Sek (Ib) kirtgünçi yoḳ ’erip turḳaru ters tetrü ayıġ ḳılınçlġ ’erip bo nomuġ ---
EÇS I 209b–210a … {temâşâdır}. Ve Çingâne karısın necisli 210a işkembe ile ters eşeğe bindirüp Yahûdî dahi bir eşek üzre siyâset ile geçirü …
Sek (Ib) bilmetin uḳmadın körümçi yultuzçı --- ters tetrü törüçike bilig ayıtıp
ShoR 7.2 /190 ///] adın öŋi t(e)rs körüm-ke ::
Mait … az kılınçlıg övke k(üvenç) ... biligsiz muyata / / / küvenç (ters kö)rüm kögüzlüg tınlıg(lar) ... erigin b(arıġın) ... (utġur …
Abh 4290 kėn aj-un tėp adḳantaçı ters azaḳ nomluġ-larıġ.
KB 2826 iḍi ters turur bu aş içgü yigü / siziklig kişidin yise ay bügü
EÇS IX Y312b … beyâz destâr ile ve ipden üzengiye yalın ayak ve tegeltiye ters binerler gördüm. Ammâ şerîfden gayrisi kuyruklu ata binerle …