Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Uigurische Sukhāvatīvyūha-Fragmente (Zieme) | 1 | 2.369,7 |
| Kutadgu Bilig | 15 | 203,9 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Atebetü’l-Hakâyık | 1 | 362,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 135 | 55,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| salamura | 5 | 12 | 9,96 | 9,84 | 2,23 | 60,7 | |
| ma‘deni | 6 | 118 | 9,50 | 6,81 | 2,43 | 45,1 | |
| etmek | 14 | 552 | 9,35 | 5,81 | 3,67 | 85,7 | |
| tartarak | 3 | 2 | 9,31 | 11,69 | 1,73 | 46,2 | |
| aḳı | 4 | 67 | 9,22 | 7,04 | 1,98 | 31,4 | |
| ekmek | 6 | 188 | 9,17 | 6,14 | 2,41 | 39,4 | |
| natrûn | 3 | 20 | 9,15 | 8,37 | 1,73 | 29,3 | |
| yitür | 3 | 21 | 9,14 | 8,30 | 1,73 | 29,0 | |
| emînine | 3 | 24 | 9,12 | 8,11 | 1,73 | 28,1 | |
| frengistân’a | 3 | 35 | 9,03 | 7,56 | 1,72 | 25,8 | |
| korlar | 4 | 114 | 8,94 | 6,27 | 1,97 | 27,0 | |
| lezîz | 7 | 319 | 8,92 | 5,60 | 2,59 | 40,8 | |
| mahzenleri | 3 | 68 | 8,80 | 6,60 | 1,71 | 21,7 | |
| emîni | 9 | 585 | 8,64 | 5,08 | 2,91 | 46,2 | |
| dükkânlarında | 3 | 97 | 8,62 | 6,09 | 1,71 | 19,5 | |
| kayaları | 3 | 102 | 8,59 | 6,02 | 1,71 | 19,2 | |
| kaya | 10 | 743 | 8,51 | 4,89 | 3,06 | 48,7 | |
| yükü | 4 | 215 | 8,48 | 5,36 | 1,95 | 22,0 | |
| çıkan | 3 | 140 | 8,39 | 5,56 | 1,70 | 17,3 | |
| tut | 4 | 240 | 8,38 | 5,20 | 1,95 | 21,1 | |
| tilese | 3 | 212 | 8,07 | 4,96 | 1,68 | 14,9 | |
| gider | 6 | 601 | 8,03 | 4,46 | 2,34 | 25,7 | |
| yerler | 4 | 365 | 7,98 | 4,59 | 1,92 | 17,9 | |
| bundan | 5 | 508 | 7,95 | 4,44 | 2,13 | 21,3 | |
| çıkar | 4 | 390 | 7,92 | 4,50 | 1,91 | 17,4 | |
| yük | 3 | 348 | 7,62 | 4,25 | 1,64 | 12,0 | |
| gemileri | 3 | 356 | 7,59 | 4,22 | 1,64 | 11,9 | |
| hâsıl | 7 | 1.133 | 7,48 | 3,77 | 2,45 | 23,7 | |
| başka | 5 | 829 | 7,38 | 3,73 | 2,07 | 16,7 | |
| demir | 5 | 1.000 | 7,15 | 3,46 | 2,03 | 14,9 | |
| mısır’da | 3 | 682 | 6,88 | 3,28 | 1,55 | 8,3 | |
| koyup | 3 | 942 | 6,49 | 2,81 | 1,49 | 6,6 | |
| kişi | 3 | 992 | 6,42 | 2,74 | 1,47 | 6,3 | |
| bunda | 4 | 1.576 | 6,24 | 2,48 | 1,64 | 7,2 | |
| altun | 3 | 1.149 | 6,24 | 2,53 | 1,43 | 5,6 | |
| su | 3 | 1.367 | 6,02 | 2,27 | 1,37 | 4,7 | |
| gibi | 9 | 4.605 | 5,95 | 2,11 | 2,30 | 12,5 | |
| yerde | 3 | 1.604 | 5,81 | 2,04 | 1,31 | 4,0 | |
| kerre | 5 | 2.808 | 5,79 | 1,97 | 1,67 | 6,2 | |
| olur | 9 | 6.012 | 5,58 | 1,72 | 2,09 | 9,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
tuz* ile tüm bağlamlar →“tuz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (153) →| EÇS VI 162a | … âkimi var ve bir emîn dahi kefere tarafındandır. Bu diyârda | tuz | gâyet makbûl olduğundan tâ Bosna ve Öziçe ve Belgrad'a varı … |
| EÇS V 186a | … eder" deyüp ol ân merhûm Seydî'nin kellesin kafâsıyla sâfî | tuz | içine bir kutuya koyup ılgar ile Âsitâne'ye gönderüp cesed- … |
| EÇS IX Y382a | … menn [ü] selvâ oldur kim incîr ve üzüm ve hurmâ ve sirke ve | tuz | ve tere nâzil olurdu. P 156b Selvâ odur kim hâlâ Kudüs-i … |
| EÇS VI 9a | tuz | ||
| EÇS X Y122b | … ehu bu kassâblar yumurtaları ve ciğerleri ve bağırsaklarını | tuz | ile mülemma‘ ederken mezkûr dürüst kat‘ olmayan yılandan he … |
| EÇS IV 244b | … sandûklar yapup içine mezkûr sudan koyup ol su içre sehelce | tuz | idhâl etseler bi-emrillah ol su taş olur kim seng-i hârâdan … |
| EÇS VII 70b | … ça parmağın ve sol ayağının yine çatal sırça parmağın kesüp | tuz | içine bir kutuya koyup bir kîse guruşu da kral huzûruna get … |
| EÇS VII 109b | … bir sahrâ-yı yâbisde bir buhayre-i berrâkdır kim anda Kefe | tuz | dedikleri tuz bu Or'da hâsıl olup Kefe'ye ve vilâyet-i Kırı … |
| KB 5889 | tapuġ ḳıldıŋ artuḳ baġırsaḳlıḳın / ötediŋ maŋa sen | tuz | etmek ḫaḳın |
| EÇS X Y177a–Y177b | … u dahi tuz gibi bir ma‘dendir. Mısır halkı ekseriyyâ ta‘âma | tuz | yerine bunu korlar, tarfetü'l-ayn içre eti ve gayrı ta‘âmı … |