İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yalıŋ

18
geçiş
6,7
milyonda
14.052.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek1217,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig10135,9
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı392,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,00
Mait D 0,00
TT D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,63
AH D 0,00
DK D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yalıŋ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳılıç48310,349,822,0046,8
aç31339,358,721,7330,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yalıŋ” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
KB 3528 yalıŋ toġmış er kör yalıŋ barġu ol / nelük dünya tirmek yana ḳoḍġu ol
DK VI 55 … la ṣavaşmış-ıdı ṭayındı düşdi altı cellad eŋsesine geldiler yalıŋ ḳılıç ṭutdılar burada yoldaşları ṣoylamış görelüm ḫanum ne …
KB 1098 yalıŋ yüzlüg erdim bütürdi saḳal / ḳara ḳuzġun erdim ḳuġu ḳıldı ç …
AH 285–288 … ḳuŋ uluġluḳ taparu elig sunduḳuŋ tavar asġı ne ol barur sen yalıŋ ḳalur munda kiḍin sėpėd sanduḳuŋ
DK I 20 … oġuz ṭaş oġuz biglerin üstine yıġnaḳ itdi aç görse ṭoyurdı yalıŋ görse ṭonatdı borçluyı borçından ḳurtardı depe gibi et yıġd …
KB 2369 yaġıḳa yalıŋ teg neŋiŋ almasu / uzatsa basıttıŋ yiti ḳıl aḍaḳ
KB 6553 yalıŋ keldim erdi yalıŋ kirgü yirke / nelük dünyaḳa özni munça is …
KB 3528 yalıŋ toġmış er kör yalıŋ barġu ol / nelük dünya tirmek yana ḳoḍġ …
KB 3328 aġır yük yüḍüp bu özüŋ yalŋuzun / yalıŋ aç yorır sen ne yunçıġ özün
KuT T. 31/89a2–3 118 bütünlükin saŋa ol açmaġay sen anıŋ içinde hem yalıŋ bolmaġay sen