İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yaruk

14
geçiş
5,2
milyonda
16.878.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Irk Bitig1771,0
Manichaica I-III125.828,1
Kutadgu Bilig113,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

IB D 0,00
Man D 0,42
KB D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimŞUIBHuastKİPSekMaitAbhManSukhShoRKuTKBDLTDKToplam
yaruḳ1·618176·217342186
yaruk·1·····12···1··14
yaruq·········2····2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaruk) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Man 12 geçiş  ↔  KuT 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yaruḳ, yaruk, yaruq

Man 12 geçiş  ↔  Abh 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yaruḳ, yaruk, yaruq

Huast 6 geçiş  ↔  Sek 8 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yaruḳ, yaruk, yaruq

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
arıg32511,3011,501,7342,3
teŋri73619,268,872,6472,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yaruk” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
Man II D 171-263–269 men yapgun ėki yaruk ordoka k(e)rtgün[ç]lüg n(i)goşak k(ı)tay-tın k(e)lm(i)şte b …
KB 5003 yaruk dünya yüzke eşünse eşlik / men ötrü barayın ay eski tüşük
Man I - 44–51 tört y(a)ruk küçin birle bu y[ėr] suvka enti apamu bo[lg]ınça .. … .. . …
Man II D 176-112 … agd[uk y]aŋı petkaçi teŋlep ol tıntura t(e)ŋri yrl t(e)ŋri y(a)ruk t(e)ŋri suv t(e)ŋri ot t(e)ŋri bolar barça ezrua t(e)ŋri üz …
Man II D 176-88–98 ol y(a)ruk kızı ögütmiş ög arıg yel kaŋ(ı)m(ı)z ulug elig t(e)ŋri hanı …
Man II D 171-174–225 … wadjiw(a)nta t(e)ŋriçe üçünç yme körtle körkün inçe k(a)ltı y(a)ruk kün t(e)ŋriçe törtünç bilge biligin ançulayu k(a)ltı ölügüg …
Man II D 171-174–225 … iŋ ornangusı m(a)rdasp(a)nt t(e)ŋri-lern(i)ŋ otaçılıkı arıg y(a)ruk küçlüg freştilern(i)ŋ kongusı arıg turug süzök manistanlar …
IB 26 k(a)m(a)g üzė y(a)ruk boltı tėr.
Man II K. 2a-138 … … [kö]ŋül odug sak … … … … küçlüg … … … … … yėrden k(e)ntü y(a)ruk t(e)ŋri mani burhan erür
Man II K. 2a-123–125 bu bėş yar[uk t(e)ŋri ] sınları barça … … … … … inçe … … … … … … … … kutl …