İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yeme

34
geçiş
12,6
milyonda
8.446.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
56
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Kalyanamkara Papamkara914.218,0
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)2196,4
DLT’deki Türkçe parçalar72.413,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
KP D 0,69
ShoR D 0,33
DLT D 0,57
EÇS D 0,68

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKTBKTŞUKPMaitShoRDLTEÇSToplam
yėme·76161·179···209
yeme1····9·271534

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yeme) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KT 7 geçiş  ↔  DLT 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yėme, yeme

BK 6 geçiş  ↔  DLT 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yėme, yeme

T 16 geçiş  ↔  DLT 7 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yėme, yeme

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gam106011,7710,693,16130,4
deyü36.0074,022,311,384,8
ve5147.9190,15-1,58-4,439,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yeme” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (34) →
ShoR 7.2 /335 [turu tüketmeki yeme ök] emgek ol ::
KP III-5–8 yeme bodısavat tegin bu uluş bodun ayıġ ḳılınçlıġ(=lar?) ḳılmışı …
EÇS V 102a Hakîr eyitdim: "Ey imdi beğim, gam yeme. Mu‘cizât-ı Muhammedü'l-Mustafâ berekâtıyla taht u raht ve …
KP II-7 taḳı yeme kördi
EÇS V 9a–9b … hlat kal‘ası üzre bu 9b şehirden sana çıkmak âsândır, gam yeme. Hemân Hazret-i Kur’ân'a müdâvemet eyle" deyü menâmımda ped …
DLT III. 41 öḍlek arıġ kewredi / Tunçıġ yawuz towradı / Erdem yeme sewredi / Ajun begi çertilür
EÇS I 159a–159b … zret-i Âdem'dir kim âye[t]: Arapça deyü "Buğday ağacından yeme" deyü Cenâb-ı izzet, Âdem'e emr edüp insân nisyândan mürekk …
KP VIII-2 yeme ḳaŋı ḳan inçe tėp yarlıġḳadı
DLT I, 459 Bıçġas bitig ḳılurlar / And key yeme birürler / ḫandın basut tilerler / Basmıl Çomul tirkeşür
DLT I, 106 … i tetilsün / İl törü yetilsün / Toḳlı böri yitilsün / Ḳaḍġu yeme sawılsun