İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yime

273
geçiş
101,2
milyonda
1.183.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
25
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Saddharmapuṇḍarīka Sūtra147.865,2
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası1002.625,2
Kutadgu Bilig1441.957,4
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi20,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KİP D 0,57
Mait D 0,33
KuT D 0,87
KB D 0,81
AH D 0,49
DK D 0,69
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yime) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
aymış148310,337,703,72124,2
yaḳşı148710,327,643,72122,8
ap125710,228,023,45112,3
içme8319,758,322,8278,6
tınlıġ6179,418,772,4463,4
oldı71649,045,722,6042,1
yaḳın71739,015,642,5941,3
yazuḳ5469,007,072,2239,6
eḍgü146878,904,653,5963,8
ḳuşçı458,889,952,0052,0
tutmaŋlar488,879,272,0045,9
sizke72238,855,282,5837,8
anlarḳa5888,836,132,2032,9
keḍ61678,805,472,3934,0
keçti4248,797,691,9935,4
köŋülleri4408,716,951,9831,0
tözü4428,706,881,9830,6
söz105188,694,583,0344,5
olardın51238,695,652,1929,6
anlarnı4588,636,411,9827,9
tut62408,584,952,3729,7
tutġıl4698,586,161,9726,5
taŋrıḳa51598,575,282,1827,0
bügü4898,505,801,9624,5
ḳadaş4918,495,761,9624,3
töşekçi328,4810,861,7342,7
zina368,469,271,7334,4
ayıt3118,448,401,7329,8
erdiler41068,435,541,9623,1
bularıġ3128,438,271,7329,2
mindin3188,407,691,7226,5
tilese52128,404,862,1624,2
ögür41208,385,361,9522,1
kereklig3238,387,331,7224,9
aş41228,375,341,9521,9
aġu3248,377,271,7224,7
sizlerni3278,367,101,7223,9
tapa41278,365,281,9521,6
sözni3408,296,531,7121,5
biliglig52548,284,602,1422,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yime” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (273) →
KB 1640 bu eḍgü ḳarımaz yime opramaz / yaşı keḍ uzun ol atı artamaz
KB 4292 buşı birle bolma yime keḍ yaḳın / ḳalı buşsa buzġay yaḳınlıḳ ḫaḳın ḳal
KB 1235 ḳalı bu tü ni’met ḳalırḳa yime / özüŋ yıġlar erse yorı yıġlama
KB 2564 yime aytu tursa er at hallerin / açı hem toḳı ya tonın opraḳın
KuT T. 29/9b3 … çıḳarmaḳḳa olar oġradılar evvel yolı ḳorḳar mu siz olardın yime taŋrı sezaraḳ ol kim ḳorḳa siz andın eger erse sizler müʾmi …
KuT T. 36/51b2 35 yime ėtig gevher yinçü ornatıġlıġ ermez ol barça meger yaḳın tir …
KuT T. 33/69b3 … ol taŋrıḳa aġırlıḳ küşüşlük barça anıŋ tapa aġar yaḫşı söz yime eḍgü iş kötrür anı anlar kim al ḳılurlar yawuzlar birle ola …
KB 5950 bir ança yime keçti öḍlek kün ay / ajun körki keldi boḍun boldı bay
KuT T. 35/66a2 … ol anıŋ üçün turur kim sewnür erdiŋizler yer içre sezasızın yime anıŋ üçün kim erdiŋizler sew[nü]gli
KuT T. 36/32a2 48 eger yüz ewürse yime ıḍmadımız sėni olar üze küḍezçi ermez seniŋ üze meger tegür …