Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Sekiz Yükmek | 6 | 1.301,8 |
| Maitrisimit Nom Bitig (Hami) | 2 | 92,4 |
| Kutadgu Bilig | 43 | 584,5 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Dede Korkut Kitabı | 50 | 1.541,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 20 | 8,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yirde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ipek | 7 | 21 | 10,65 | 9,85 | 2,64 | 84,3 | |
| döşenmişidi | 5 | 5 | 10,33 | 11,43 | 2,24 | 79,3 | |
| ḫalıçası | 5 | 5 | 10,33 | 11,43 | 2,24 | 79,3 | |
| biŋ | 5 | 43 | 9,96 | 8,33 | 2,23 | 48,4 | |
| giŋ | 4 | 10 | 9,96 | 10,11 | 2,00 | 50,0 | |
| yüzine | 4 | 30 | 9,75 | 8,53 | 1,99 | 39,9 | |
| aşanmışıdı | 3 | 4 | 9,61 | 11,02 | 1,73 | 43,1 | |
| otaḳ | 3 | 6 | 9,58 | 10,43 | 1,73 | 39,2 | |
| dikdürdi | 3 | 7 | 9,57 | 10,21 | 1,73 | 38,0 | |
| gökde | 3 | 33 | 9,31 | 7,97 | 1,73 | 27,5 | |
| tegme | 3 | 44 | 9,21 | 7,56 | 1,72 | 25,7 | |
| gök | 4 | 107 | 9,16 | 6,69 | 1,98 | 29,3 | |
| ḳırḳ | 4 | 114 | 9,12 | 6,60 | 1,98 | 28,8 | |
| daḫı | 3 | 150 | 8,50 | 5,79 | 1,70 | 18,3 | |
| ala | 3 | 177 | 8,36 | 5,55 | 1,70 | 17,3 | |
| ağ | 3 | 205 | 8,23 | 5,34 | 1,69 | 16,4 | |
| üzerine | 3 | 301 | 7,86 | 4,78 | 1,67 | 14,2 | |
| didi | 4 | 563 | 7,58 | 4,30 | 1,90 | 16,3 | |
| ḳara | 3 | 492 | 7,32 | 4,08 | 1,63 | 11,3 | |
| eḍgü | 3 | 687 | 6,92 | 3,59 | 1,59 | 9,5 | |
| iç | 3 | 1.590 | 5,84 | 2,38 | 1,40 | 5,1 | |
| üç | 5 | 7.163 | 4,49 | 0,95 | 1,08 | 1,8 | |
| olur | 4 | 6.012 | 4,42 | 0,88 | 0,91 | 1,2 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,83 | 0,29 | 0,32 | 0,1 | |
| niçe | 3 | 7.056 | 3,78 | 0,23 | 0,26 | 0,1 | |
| ü | 3 | 11.295 | 3,11 | -0,45 | -0,63 | 0,3 | |
| yüz | 3 | 12.272 | 2,99 | -0,57 | -0,83 | 0,5 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -1,06 | -1,88 | 2,1 | |
| edüp | 4 | 23.957 | 2,44 | -1,12 | -2,33 | 3,2 | |
| ve | 7 | 147.919 | 0,63 | -2,93 | -17,58 | 66,9 |
Hemen sağında
Biçim ailesi
yirde* ile tüm bağlamlar →“yirde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (122) →| KB 3215 | uluş kendte ta‘at telim bar ıḍuḳ / uş ol | yirde | yetrü körü barsa yoḳ |
| Sek (Ia) | üç ḳata ol | yirde | oḳımış krgek anta kin topraḳ |
| EÇS II 239a | … n Baba: (---) (---) (---) cânibinde bir çemenzâr ve hevâdâr | yirde | medfûndur. Pâ-bürehne ve ser-bürehne ârif-i billah fukarâ-y … |
| DK I 2 | … yüzine dikdürmiş-idi ala ṣayvanı gök yüzine aşanmış-ıdı biŋ | yirde | ipek ḫalıçası döşenmiş-idi ḫanlar ḫanı ḫan bayındır |
| KB 661 | topıḳ | yirde | urdum bu söz berkitü / özüm yaŋzaġını saŋa körkitü |
| KB 2151 | bütünsüz bolur tegme | yirde | köŋül / köŋül bütmese erke artuḳ muŋ ol |
| DK III 21 | … gan daḫı önlerine düşdi ḳulaġuz oldı kāfir daḫı düşüben bir | yirde | aḳça üleşmekde-y-idi |
| KB 4346 | yoḳ erse ajunda bu ‘alim bügü / tikip önmegey erdi | yirde | vigü |
| KB 5990 | ölür erse iglep kişi tegme ig / kişi ḳalmaġay erdi | yirde | tirig |
| KB 3226 | uluş kend içinde tapuġ bar telim / uş ol | yirde | ḳılsa bulumaz yarım |