İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yorıdı

25
geçiş
9,3
milyonda
10.830.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Şine Usu Yazıtı1841,0
Irk Bitig21.542,0
Abhidharma (Shogaito)250,3
TT I-X1392,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig15203,9
Dede Korkut Kitabı392,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ŞU —
IB D 0,00
Abh D 0,00
TT D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,75
DK D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yorıdı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yagdı3211,8314,301,7357,1
üzė31311,3411,601,7343,1
böri31911,1311,061,7340,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yorıdı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
Abh 3204–3206 yoḳ erür olar-nıŋ odġuraḳ orun-ı adı bolmaz yorıdı tėp bu tıldaġ-ın anın yinde sö[z]-lemiş ol öŋüg ök bu oḳ in …
KB 498 bu ay toldı ança yorıdı bu yaŋ / ġariblıḳ saḳınçı sarıġ ḳıldı eŋ
KB 5035 … İŞİN AYUR / / ikigü turup bardı ilig tapa / körü aldı ilig yorıdı ḳopa
IB 53 boz bulıt yorıdı, bodun üzė y(a)gdı. k(a)ra bulıt yorıdı, k(a)- / m(a)g üzė …
KB 5629 yorıdı bir ança bu ögdülmişe / irildi saḳınç ḳaḍġu birle başa
TT II Y 36. 12.-5–9 … ġai saŋa engirmedeçi . baġıŋ çuġuŋ yoluntı . t ///// yrlġıŋ yorıdı .
KB 461 ajunḳa badı kör tükel ḳut ḳurı / ḳozı birle ḳatlıp yorıdı böri
KB 6275 yime serdi kaç kün bu ögdülmişe / saḳınç ḳaḍġu birle yorıdı tuşa
KB 3843 negü söz yorıdı ne boldı işiŋ / tilekiŋ ne boldı kelürmü işiŋ
KB 234 ajunda ne yaŋlıġ eren toġdı kör / bir ança yorıdı yana öldi kör