Derlem sözlüğü · ters sözlük
Ters sözlük
Türkçe bir anlam yazın; o anlamı karşılayan Eski Türkçe ve Karahanlı Türkçesi madde başlarını bulun. Dizin, sözlük tanımlarındaki karşılıklardan kurulur (4.105 Türkçe karşılık, 2.552 tanımlı madde); sözlük ilerledikçe kendiliğinden genişler.
2 Türkçe karşılık · 66 madde
fiil 1
- fi‘l isim KarahanlıFiil, iş, davranış
yardımcı fiil olarak sürme 1
- bar- fiil OrhonUygurKarahanlı3. anlam: Yardımcı fiil olarak sürme, yönelme bildirir
Tanımlarda ve tanık çevirilerinde geçenler
Bu maddelerde “fiil” karşılık olarak değil, açıklamada ya da tanıkların Türkçe çevirisinde geçer.
- aġa isim Karahanlı2. anlam: dlt’de aġ- fiilinin zarf-fiili olarak tırmanarak yükselerek tepeye tırmanarak üzerinden yürüdüm…
- aġumaz Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi ipek gibi bu iyi kişi olmaz değeri düşmez anlamı düşünülebilir…
- alalantdurġalır Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiilimsi döngüden bıktırmak usandırmak anlamı düşünülebilir…
- altandı Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi giysisini giydi evden bağlam atlandı’ ata bindi okumasını düşündürür…
- anḳıttırtıŋız Uygurkırık maniheist metinde geçen anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi…
- apıtmış Uygurtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi gökte rahu gibi sın…
- arġarur Karahanlıtek tanıklı fiil biçimi sevgili oynaşıp beni yorar bitkin düşürür…
- arkatmış Uygurtek tanıklı fiil biçimi övülmüş ordu…
- artlap Karahanlıtek tanıklı fiil biçimi cömert bey kılıçla üstün gelip alır…
- aslur Karahanlıtek tanıklı fiil biçimi insanın bozukluğu akılla düzelir…
- asınġalı Orhontek tanıklı fiil biçimi dinlenmek yemek yemek için atları indirttik atları ağaca bağlarlardı…
- atatsâ Karahanlıtek tanıklı fiil biçimi tay dinlenir…
- açurġu Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiilimsi açur- açtırmak ya da aç bırakmak ile ilgili olabilir…
- aŋdıdı Karahanlıtek tanıklı anlamı kesinleşmeyen fiil biçimi çevresinde durup…
- batar isim OrhonUygurKarahanlı2. anlam: bat- fiilinin şimdiki geniş zaman biçimi batar doğmuş güneşi işte batıyor gece ışık batarken batar dolaşır üç kötü yola düşer…
- elenmegey Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi maniheist metin mal mülk gözüne hiç olmayacak…
- emriş- Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil dlt kış dörtlüğü dünya karla örtüldü beden üşüyüp titrer uyuşur…
- ėmsi- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil ırk bitig kurdun ağzı burkulmuş sağ salim olmuş…
- emtertiŋiz Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi tt kırık bağlam bütün saygıları size…
- éndir- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil shor bu aşamadaki bodisatvalar kendilerini indirmeye alçaltmaya…
- enürmez Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil biçimi kb iyi huy ak sütle girerse ölüm yakalamadıkça gidiş davranış değişmez…
- ériŋü- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil shor sen şimdi niçin üşeniyor sun…
- erürse Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil biçimi kb şimdi geri dönüp düşman gibi yüz çevirirsen sana yakışır mı yüz ewür-’ okumasına uygun…
- etgin- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi maitrisimit girişi bu yüzden şöyle düşünmeye başladık…
- ewlen- Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil dlt bahar dörtlüğü ay doğup ağıl hale edinip ak bulut yükselip…
- ḫudar- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi u ıı darani sonunda kötü yolları iyice arıtan bu daraniyi -rım…
- ḫut- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi u ıı beden ında sukhāvatī adlı dünya soyunda doğar…
- ḫut- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi u ıı hastalık tasvirinde hekimlerce ayrılıp bırakılmış olsa da…
- idlinür Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi abhidharma çevirisi bütün koşullar geçmiş şimdiki zaman bölümünde olur…
- ikende- Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil dlt il olmak için öyle adamı kim yener…
- ikileş- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil shor kırık bağlam arhatlarla birlikte olmaz…
- ilerdi Karahanlıanlamı kesinleşmeyen fiil biçimi dlt bahar tasvirinde bütün su birikintileri göl oldu dağların başı belirdi…
- ilgündür- Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil abhidharma çevirisi ana babanın evlada bakışı annelerin tatlı yemekler yapıp -meleri ise…
- ilgür Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi mait kırık bağlam bedenimi…
- imermekin Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil adı mait maitreya buda’ya yerlerinden kalkıp avuçlarını birleştirip…
- inlep Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi mait kendimiz yalnız yedik…
- irgürmetin Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi abhidharma çevirisi bağlanıp -meden…
- irişmekig Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil adı tt kırık bağlam meyi sabrettirdiniz…
- isilip Uyguranlamı kesinleşmeyen fiil biçimi mait kırık bağlam…
- iye Uyguranlamı kesinleşmeyen zarf-fiil eğilerek bastırarak’ anlamı sezilir acılı yüzünü eğip bādarī brahman şöyle dedi maitreya bodisatva aşağıya dünyaya in…
Karşılıklar, derlem bağlamlarından yazılmış tanımlardan alınır (yazar: Claude, yapay zekâ; editör denetimi sürüyor). Aynı Türkçe karşılığı paylaşan sözcüklerin anlamları çoğunlukla ayrıntıda ayrılır; madde sayfasındaki tanıkları okuyun.