İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

adḳan- fiil

91 geçiş 27 biçim 5 eser AbhShoRTTMaitSek Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Bir nesneye) yönelip tutunmak, onu kavramak, algılamak (Abh terimi): “alḳu adḳanġularıġ adḳandaçı bilge bilig” bütün nesneleri kavrayan bilgelik; “kėrtülerig adḳanıp” gerçekleri nesne edinip. Tanıklar: Abh
  2. Yapışmak, bağlanmak: “êyin udu aḍḳanıp tutup” uyup ardınca yapışıp tutup; “nidan adḳanmış tınlıġlar” (doğum, yaşlılık, hastalık, ölüm) nedenlerine tutulmuş canlılar. Tanıklar: ShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): adḳan- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • adḳanıp 10 (Abh) · aḍḳanıp 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (27):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho. Rosia 1.1/4 alqu atqandaçı-qa atqanġu bolmaq üz-eki öŋ
Sho.Rosia 1.3/36–38 teginmek [-ti]n tartıtılmış öŋ tép : alqu atqandaçı-qa atqanġu bolmaq üz-eki öŋ [er]ser üç töz-lüg köŋül biligi tüz-ü uyur üçün y …
Sho.Rosia 1.3/140 turġu-luq öŋ tép : alqu atqandaçı-nıŋ turġu-luq öŋ üçün atı bolmış ol
Sho.Rosia 1.3/41–42 alqu atqandaçı-qa atqaġ bo[l] -maqıdın tuġmış öŋ tép : yme ök yumdaru iki törlüg yörügler üz …
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … timokş-ta 受持 ///] teginser tutsar şikş çḫşapt ḳayu [et’öz /// 随順] êyin udu aḍḳanıp tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al altaġ uzan-] maḳ üz-e ’erḍer aşar 精 …

Aynı gövdeden maddeler

“adkan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).