Tanım
- (Budist metinlerde) uygulamak, kendini yetiştirmek, çalışmak (bhāvanā): “bışrunmaḳ yolta uzun ödün bışrunmaḳ ögredinmek üze” uygulama yolunda uzun süre çalışıp alışmakla; “burḫanlar bışrunup buyanlı bilge biliglig” Budalar (kendilerini) yetiştirip erdemli, bilge; “ḳadşuru bışrunġuluḳ dyanlar” karışık uygulanacak meditasyonlar; “on törlüg tegiŋülük bışrunġuluq dyanlar” on türlü ulaşılacak, uygulanacak meditasyonlar; “arıġ yorıġıġ edgüti bışrundaçılarḳa” arı yolu iyice uygulayanlara; “küsüş dyanlıġ bışrunsarlar” istek meditasyonunu uygularlarsa. Tanıklar: Abh3ShoR2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bışrun- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- bışrunġuluq 1 (ShoR) · bışrunġuluḳ 1 (Abh)
Çekimli biçimler (21):
Bağlamlar
Bütün geçişler (60) →Abh Abhidharma (Shogaito)
60 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 122 | tudtaçı söz-ledeçi | bışru -nu | yorıdaçı bolur-lar. |
| Abh.Sho. 123–127 | kim-ler tudtaçı söz-ledeçi | bışrunu | yorıdaçı bolsar-lar ödrü uyur(-lar) öz-in ök erdgeli sansar-tın kėŋürü aşı … |
| Abh.Sho. 199–200 | … zun-lar-kėderzün-ler alḳu adartmaḳ-lar-ıġ發聞修思tuġurzun-lar eşidmek saḳınmaḳ | bışrunmaḳ | töz-lüg bilge biliglig. |
| Abh.Sho. 201–202 | … -lar erinmek ermegürmekig kelmedük öd alḳınġınça-ḳadegi tutdaçı söz-ledeçi | bışrunu | yörıdaçı-lar birdemleti üzülmez-ün kesilmezün tėp :: |
| Abh.Sho. 350–353 | barıp anıŋ köni nomluġ ödiŋe erigiŋe inçip | bışrunu | yorımış üçün anın ol öz baḫşı tėp問 aŋbaşlayu ınanmaḳ üz-e aġır ayaġ ḳılmaḳ … |
| Abh.Sho. 382–383 | tŋri burḫan öŋre tıldaġ-lıġ tüş-te | bışrunu | yorımış erken-ki ödte wayu bışurunu yorımış küsüş-i kėŋ uluġ yrlıḳançu -çı … |
| Abh.Sho. 385–388 | … yol-ta ulatı ḳudrulmaḳ-lıġ tüş-te bular-nı üçün adı ködrülmiş üç maḫakalp | bışurunup | altı paramid-lar-ta tükel-lig bolup buyan -lı bilge bilig-li yėvig tizig-l … |
| Abh.Sho. 395 | kėŋ alḳıġ kalp-lar-ta | bışrunu | yorımaḳ-ı erser. |
| Abh.Sho. 630–631 | … nıŋ yuḳ-ı-nıŋ küç-in kösün-in küçsiredmemiş kevmemiş-ke umaz-lar uzun ödün | bışrunġalı | . |
| Abh.Sho. 635–638 | 唯仏世尊yindem burḫan adi ködrülmiş-ler ök üç asankė kalp-lar-ta turḳaru | bışrunmış | üçün bilge bilig-lig yėvig tizigig alḳu niz-vanı-lar-nıŋ ėligi ḫan-ı tėdmi … |
| Abh.Sho. 827–828 | … ḳanġu-luḳ ed-ler-te又(azıdur) yaŋıldu -rur (üçün) adḳanġu ed-ler-ig yme/tėr | bışrunmaḳ | yol-ta uzun ödün bışrunmaḳ ögredinmek üz-e tėmin ök uyur-lar tarġarġarlı. |
| Abh.Sho. 827–828 | … ) yaŋıldu -rur (üçün) adḳanġu ed-ler-ig yme/tėr bışrunmaḳ yol-ta uzun ödün | bışrunmaḳ | ögredinmek üz-e tėmin ök uyur-lar tarġarġarlı. |
| Abh.Sho. 831–836 | … iz on bir bışrunmaḳ-taḳı niz-vanı-lar-ta ḳamaġ-ta aŋkėn adaḳ-taḳı bölüklüg | bışrunmaḳ-taḳı | niz-vanı-lar -ıġ tarġarmış ödte此不染无知bu kirsiz bilmemek-te adḳandaçı -sın y … |
| Abh.Sho. 845–846 | kirsiz bilmemekig | bışrunmaḳ | yol-luġ tuş-ta adḳandaçı et’öz-teki til-teki-sin ėderişdürü tarġarur-lar ü … |
| Abh.Sho. 1026 | yaŋırtı kentü (öz-i) burḫan ḳudıŋa köŋül öridip vaçira’upam dyan-ıġ | bışrunġınça | . |
| Abh.Sho. 1027 | ikin ar-a(-ḳı) ḳayu | bışrunmış | tüz-ün yol-nuŋ yumdaru adı bolur öz-ke asıġ ḳılmaḳ tėp. |
| Abh.Sho. 1039–1043 | 修福及智所得果 | bışrunmaḳ | üz-e buyan-ta ulatı bilge bilig-te ḳayu bulmış tüş-i erser : barça adın-la … |
| Abh.Sho. 1044–1045 | 以此故知munı üz-e anın bilmiş kergek bodistv -lar-nıŋ ḳayu | bışrunmış | ḳılınç-larıġ yorıḳ-ı üz-e barça adın-ḳa asıġ ḳılġu üçün erip. |
| Abh.Sho. 1046–1058 | … unmış yorıḳ-ı bilge bilig ustaçı-lıġ erür yme ök bilir kentü öz-i-niŋ ḳayu | bışrunmış | yoruḳ-ı-nıŋ kėn keligme ödki buyan-ı-nıŋ tüş-in adın-lar alġalı umaġu-sın … |
| Abh.Sho. 1046–1058 | … -nıŋ tüş-in adın-lar alġalı umaġu-sın neçe bilser-ler yme nudaġ uzadı ḳayu | bışrunmış-ın | buyan evrip buşı berür-ler tınlġ-lar-ḳa neçe evrip buşı bėrser-ler yme adı … |
| Abh.Sho. 1067–1076 | 所修福慧施郡生ḳayu | bışrunmış | buyan-ın bilge bilig-in buşı bėrür-ler tınlġ-lar-ḳa : evrip buşı bėrmiş -n … |
| Abh.Sho. 1067–1076 | … şı bėrmiş -niŋ buyan-ı üz-e <yėdgürür>-ler öz asıġ-ın : kentü öz-ler-i-niŋ | bışrunmış | evrip buşı bėrmiş iki türlüg buyan-lar-nıŋ tüş-in : yene iş -ledür-ler ası … |
| Abh.Sho. 1404–1406 | … ti tarġarur tėptėser ḳaltı nomladuḳ -ta yėg soġançıġ nomuġ saḳınıp bögünüp | bışrunu | yorımaḳ üz-e ödrü uyur birdemleti yarġarġalı 如契經説ḳaltı sudur-ta yrlıḳamış … |
| Abh.Sho. 1686–1688 | … lig-ler şasdr-lar yme tėp bilge bilig erser ḳaltı munı buldurdaçı aḳıġ-lıġ | bışrun -maḳ | töz-lüg bilge bilig. |
| Abh.Sho. 1698 | bu esidmek saḳınmaḳ | bışrunmaḳ | töz-lüg bilge bilig-niŋ. |
| Abh.Sho. 1709–1710 | dyan(-tın) tuġmış-ı-nıŋ adı bolur | bışrunmaḳ | töz-lüg bilge bilig tėp此中因者munda tıldaġ -ı erser. |
| Abh.Sho. 1738 | ėyin yorıdaçı-lar-ı tükel-lig erser bėş yükmek-ler-ke bu eşidmek saḳınmaḳ | bışrunmaḳ | . |
| Abh.Sho. 1744–1745 | yme ök bulmaz köŋül ėyinki çḫşpt töz-lüg öŋ | bışrunmaḳ | töz-lüg bilge bilig üç uġuş -lar-ta orun-lar-ta tükel-lig tükel-ligsiz bol … |
| Abh.Sho. 1790 | saḳınmaḳ töz-lüg bilge bilig | bışrunmaḳ | töz -lüg bilge bilig-ke tıldaġ bolur. |
| Abh.Sho. 1791 | bışrunmaḳ | töz-lüg bilge bilig. | |
| Abh.Sho. 1808 | bışrunmaḳ | töz-lüg bilge bilig yaḳın birsi erür. | |
| Abh.Sho. 2454 | alḳu yılayu bilge bilig-ler ḳadşuru | bışrun-ġuluḳ | dyan-lar. |
| Abh.Sho. 3268–3272 | … bu emgek kėrtü aŋa adḳaġ bolmış üçün adamış ol ḳoşuldaçı tėp又如修道yene ḳaltı | bışrunmaḳ | yol-taḳı toḳuz bölük-ler-te tarġarsar öŋdünki azu-ça yme bėş altı yėti sek … |
| Abh.Sho. 3399–3404 | … ġu kergek alḳu tarġarġuluḳ alḳu niz-vanı-lar-nıŋ öçmekin birök andaġ erser | bışrunmaḳ | adın yöründekin ödrü iş-siz bolur tėp釋日 munda vasubandu baḫşı-nıŋ abipiray … |
| Abh.Sho. 3421–3422 | birök söz-leser siz-ler iişleşip körtükde ol tėrgin öçmek yol kėrtüg ulatı | bışrunmaḳ | yol-uġ munda-ta ulatı tuş-lar-ta neçe yoḳ erser yme niz-vanı tarġarġuluḳ. |
| Abh.Sho. 3425 | bışrunur | alḳu yöründekig bu alḳu yöründek iş-siz ermez tėp yörügi yme andaġ ermez. | |
| Abh.Sho. 3438–3441 | birök söz-leser siz-ler | bışrunmaḳ | yol-ta ikileyü turġurmaḳ-ı erser yöründekin kim tarıḳu tüketmiş niz -vanı- … |
| Abh.Sho. 3442 | yıġınça yaraġ-ınça | bışrunmaḳ | yol-ta ikileyü öridzün yöründekin. |
| Abh.Sho. 4367 | ḳaltı küsedeçi-ler erser | bışrunġalı | buyan-ıġ küsemiş tilemiş üçün tuġġalı tŋri yėr-inde. |
| Abh.Sho. 4369 | çḫşapt tudar-lar | bışrunur -lar | dyan-ıġ. |