Tanım
- İleri, doğuya doğru (yazıtlarda yön bildirir): “ėlgerü kün tuġsıkka birigerü kün ortusıŋaru” ileride (doğuda) gün doğusuna, güneyde gün ortasına doğru; “eçim ḳaġan birle ėlgerü yaşıl ügüz şantuŋ yazıḳa tegi süledimiz” amcam kağanla doğuda Yaşıl ırmak, Şantung ovasına dek sefer ettik; “ilgerü ḳadırḳan yışıg aşa bodunuġ ança ḳoonturtumuz” doğuda Kadırkan ormanını aşıp halkı öylece yerleştirdik; “ançıp ol yıl küzin ilgerii yondim” (ŞU) o yıl güzün doğuya yöneldim (?). Tanıklar: KT3BK
- (Kur’an çevirisinde) önceden, önden: “ilgerü ıḍtı eligleri” elleriyle önceden gönderdikleri (işler); “çın-oḳ ilgerü ıḍḍım sizke vaʿidni” size tehdidi önceden gönderdim; “yalavaç birle raz aysa sizler … ilgerü ıḍıŋ … sadaḳa” peygamberle gizli konuşacaksanız önceden sadaka verin; “ilgerü keçmeŋler taŋrı taḳı yalawaçı öŋinde” Tanrı ve peygamberinin önüne geçmeyin. Tanıklar: KuT3
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ilgerü — yalın hâliyle 12 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ėlgerü 17 (KT, BK) · elgerü 1 (BK)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (1) →Man Manichaica I-III
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-174–225 | … miş arkatmış ç(e)r(i)g türk uluş argu t(a)las kögüz içinte yme yokaru kudı | ilgerü | kėrü atı eştilmiş yme küsi sorulmış kutlug uluş y(a)raşlag altun arugu ulu … |