İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

dıntar isim

46 geçiş 12 biçim 6 eser MaitManHuastIBUShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Rahip, dinî hayatı seçmiş kişi; Budist metinlerde hep “toyın dıntar”: “toyın dıntar bolsar baçag olursar” rahip olup oruç tutsa; “taḳı edgü toyın dıntar bolmışıŋızlar yėgde yėg boltı” iyi rahipler olmanız en iyisi oldu; “boşġutsuz arhant dıntar” öğrenecek bir şeyi kalmamış arhat rahip; “awdin barḳtın ünmiş dintarlar bilge bramanlar” evden barktan çıkmış rahipler, bilge Brahmanlar; “ters nomlug dıntarlarag” sapkın öğretili rahipleri. Tanıklar: Mait6
  2. (Maniheist metinlerde) seçkin, dinî yaşamı üstlenen mümin (electus): “t(e)ŋrike nomḳa arıġ dintarlarḳa suyumuznı yazuḳumuznı boşuyu ḳolmaḳ kergek erti” tanrıya, dine, arı seçkinlere günahımızın bağışlanmasını dilemek gerekiyordu; “dintar kişike sevük köŋül yaraşur” seçkin kişiye sevecen gönül yakışır. Tanıklar: Man

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

dintar yazımı da bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): dıntar — yalın hâliyle 23 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • dintarlarḳa 2 (U, Mait) · dintarlarka 1 (Man)

Çekimli biçimler (11):

Huast Huastuanift

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II Y. 60 b.-47 [ėki y(i)]g(i)rminç bir yılḳa elig kün arıġ dintar ça [vusanti olurs]uḳ törü bar [er]ti
T. M. 183-9–11 üç y(i)g(i)rm[inç ai t(e)ŋri] künin sayu t(e)ŋrike nomḳa arıġ di[ntarlar ḳa] [suy]umuznı-ı yazuḳumuznı-ı [boş]uyu [ḳolmaḳ] [k(e)rgek er]ti-i ..