İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

ad isim

511 geçiş 18 biçim 5 eser AbhUShoRTTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Ad, isim; bir şeyin ya da kişinin anıldığı söz: “bu şasdrnıŋ adı boldı abidarmakoş” bu incelemenin adı abidarmakoş oldu; “nedegin adı bolur … tėp” neden … diye adlandırılır. Tanıklar: Abh2
  2. Budist öğretide (Abh) adlandırma, kavram; nesneyi ayırt ettiren söz: “ün ikinti ad erür” (birincisi) ses, ikincisi ad(landırma)dır; “ünli adlı” ses ve ad. Tanıklar: Abh
  3. Ün, şan; “adı ködrülmiş” adı yüceltilmiş, yüce adlı: Buda’nın en sık anılan sıfatı (Abh’de yüzlerce kez): “adı ködrülmiş yarlıḳamış erür” Yüce Adlı (Buda) buyurmuştur. Tanıklar: Abh

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ad — yalın hâliyle 76 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • adı 464 (Abh, U, DK, EÇS) · aḍı 2 (ShoR)
  • adḳa 1 (Abh) · aḍḳa 1 (ShoR)

Çekimli biçimler (17):

U Uigurica I-IV

33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. III M. 185.-3 meniŋ eşidmis-im yme bir ödün adı kötrülmis strayastris tŋri yėr-inte sudaram sal atlġ tŋri-ler-niŋ yıḳılḳul …
U II, T. III M. 185.-12–13 adı kötrülmis-a mn inçip utlı bilteçi bolu teginür--mn ..
U II, T. III M. 185.-14–18 tėp .. anta ötrü tört mḫaraç tŋri-ler adı kötrülmis-ig üç yol-ı oŋaru tegsinmek ḳlıp .. adı kötrülmis-ke inçe tėp öt …
U II, T. III M. 185.-14–18 … trü tört mḫaraç tŋri-ler adı kötrülmis-ig üç yol-ı oŋaru tegsinmek ḳlıp .. adı kötrülmis-ke inçe tėp ötündi-ler ..
U II, T. III M. 185.-19–21 adı kötrülmis-a bu darnı-nıŋ inçke yanın osuġ-ı birle .. ḫılġuluġ çöke yaŋın k …
U II, T. III M. 185.-22–24 tėp .. anta ötrü adı kötrülmis inçip .. tört mḫaraç tŋri-lerke inçe tėp yrlıġadı ..
U II, T. III M. 207 b.-39 … . . . . . . . . alḳu ançulayu kelmis-ler-niŋ usnir-laksan-lar-ıntın önmis adı kötrülmis sita-tapadra atlġ utsuḳmaḳsız darnı / Ᾱrya-[sarva-]tathāgata-usn …
U II, T. III M. 225-6 adı kötrülmis sita--tapadri ḳutıŋa .. ançulayu erür
U II, T. III M. 225-7 meniŋ esidmis-im .. yme bir ödün adı kötrül--mis strayastris tŋri yėr-inte sudaram--sal-ta tŋri-ler-niŋ yıḳılḳu …
U II, T. III M. 225-16-2–3 adı kötrülmis ançulayu kelmis oḳus-luġ-ḳa yükünürmn
U II, T. III M. 225-16-4 adı kötrülmis linḳu-a oḳus--luġ . . . . . [y]ükünürmn
U II, T. III M. 225-16-5 adı kötrülmis vçir T. III M. 225 . . . . . [oḳus-luġ-ḳa] .. yükünürmn adı kö …
U II, T. III M. 225-16-5 adı kötrülmis vçir T. III M. 225 . . . . . [oḳus-luġ-ḳa] .. yükünürmn adı kötrülmis monçuġ . . . . [erdin]i oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn adı kötrülmis i …
U II, T. III M. 225-16-5 … . yükünürmn adı kötrülmis monçuġ . . . . [erdin]i oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn adı kötrülmis il ḳan oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn adı kötrülmis is oḳus-luġ--ḳa .. …
U II, T. III M. 225-16-5 … n]i oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn adı kötrülmis il ḳan oḳus-luġ-ḳa .. yükünürmn adı kötrülmis is oḳus-luġ--ḳa .. yükünürmn
U II, T. III M. 225-17-5 adı kötrülmis erdini T. III M. 225 mn adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ--ḳa …
U II, T. III M. 225-17-5 adı kötrülmis erdini T. III M. 225 mn adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ--ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs abi-ta burḫ …
U II, T. III M. 225-6b-3–5 adı kötrülmis ayaġ-ḳa tekimlig köni töz--üni tuimıs aksobi burḫan ḳutıŋa .. 7b …
U II, T. III M. 225-7b-1–3 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ-ġa tekimlig köni tözüni tuimıs vçir tut-daç …
U II, T. III M. 225-7b-4 adı kötrül--mis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig T. III M. 225. köni tözüni …
U II, T. III M. 225-2-3 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs amogasiti bu …
U II, T. III M. 225-3-1–4 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs uz açılmıs ç …
U II, T. III M. 225-3-5 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ T. III M. 225 -ḳa tekimlig köni tözüni tu …
U II, T. III M. 225-14-3 adı kötrül--mis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs vipasi bur …
U II, T. III M. 225-6a-2–4 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ--ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs erdini -lig …
U II, T. III M. 225-6a-5 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ- -ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs erdini--li …
U II, T. III M. 225-7a-3–4 adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs samantabadir …
U II, T. III M. 225-7a-5 T. III M. 225. adı kötrülmis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs vairoçana bu …
U II, T. III M. 225-4.-3 adı kötrül--mis ançulayu kelmis ayaġ-ḳa tekimlig köni tözüni tuimıs açılmıs ut …
U II, T. III M. 225-5.-2 … lḳu T. III M. 225. ançulayu kelmis-ler-niŋ usnir laksan--lar-ıntın önmis adı kötrülmis sita--tapadiri atlġ utsuḳmaḳsız uluġ yanturda--çı-nı sözleyür-mn
U II, T. III M. 225-10.-3 … s çavıḳmıs vçır psak-lıġ .. linḳu-a blgülüg .. T. III M. 225. laksan-lıġ adı . . [n]-ḳa utsuḳmaḳsız psak--lıġ yme ök ..
U II, T. III M. 225.-4 oom adı kötrül-. . . . [-mis-a köz]edzün mėni ..
U II, T. III, M. 225.- 40.-1 … avaluk kaŋ ögüz için-deki ḳum sanınça sanaġuluḳsuz ölgü-legülüg-süz burḫan adı kötrülmis--ler-niŋ buyan-lıġ ekmek-leri birle tüz ḳılmıs buyan-lıġ bolḳai- …