Tanım
- Dokunmak, temas etmek; (Budist) temas (sparśa): “ol börtmek tıltaġınta teginmek bolur” o temas yüzünden duyum olur; “altı kaçıg orunlar bolmasar börtmek bolmaz” altı duyu alanı olmazsa temas olmaz; “bürtmek bolmasar teginmek bolmaz” temas olmazsa duyum olmaz; “ıduḳ elgin börte yarlıḳap” kutsal eliyle dokunup; “ėlig üze yėrig börte yarlıḳar” eliyle yere dokunur; “ol yaruḳka börtülüp” o ışığa dokunulup; “yaroqı bizke etözümüzke bürütülmek” ışığının bedenimize dokunması; “adaḳıŋızka börtürüp” ayağınıza dokundurup; “tört yüz tört törlüg igler etözlerke bürtürmeklig emgekler” dört yüz dört çeşit hastalığın bedenlere dokunduğu acılar. Tanıklar: Mait6UShoR3
bürt-, bürüt- yazımları da bu maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bört- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →U Uigurica I-IV
9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T II Y.21-16–18 | … k ne tiltaġ-ın teyinmek toġar tip . . inç[ip] titrü saġınıp utġuraġ tuidum | bürtmek-te | ötkürü ilki tıltaġ sögüt önmiş erür |
| U II, T II B1-7-19–20 | ḳaçıġ adġan--ġu törü bėlig köŋül birle ḳavış--ıp | bürtmek | tėtir |
| U II, T II B1-7-21 | ol | bürtmek | tıl--taġınta teginmek bolur |
| U II, T II B1-7-25–27 | ançu--layu yme ḫaçıġ yol adġanġu törü bėlig köŋül bu üçte ötkürü | bürtmek | bolur |
| U II, T II B1-7-28–29 | bürtmek | tıltaġınta meŋi teginmek emgek teginmek igin açaġı teginmek blgülüg bolur | |
| U II, T II S.2b-1-17 | bürtmek | bolmasar teginmek bolmaz | |
| U II, T II S.2b-1-18 | altı ḳaçıġ orunlar bolmasar | bürtmek | bolmaz |
| U II, T II S.2b-1-28 | altı ḳaçıġ orun-lar öç--ser | bürtmek | öçer |
| U II, T II S.2b-1-29 | bürtmek | öçser teginmek öçer |