İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
U sözlüğü · madde

bört- fiil

47 geçiş 17 biçim 4 eser MaitShoRUSek Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Dokunmak, temas etmek; (Budist) temas (sparśa): “ol börtmek tıltaġınta teginmek bolur” o temas yüzünden duyum olur; “altı kaçıg orunlar bolmasar börtmek bolmaz” altı duyu alanı olmazsa temas olmaz; “bürtmek bolmasar teginmek bolmaz” temas olmazsa duyum olmaz; “ıduḳ elgin börte yarlıḳap” kutsal eliyle dokunup; “ėlig üze yėrig börte yarlıḳar” eliyle yere dokunur; “ol yaruḳka börtülüp” o ışığa dokunulup; “yaroqı bizke etözümüzke bürütülmek” ışığının bedenimize dokunması; “adaḳıŋızka börtürüp” ayağınıza dokundurup; “tört yüz tört törlüg igler etözlerke bürtürmeklig emgekler” dört yüz dört çeşit hastalığın bedenlere dokunduğu acılar. Tanıklar: Mait6UShoR3

bürt-, bürüt- yazımları da bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bört- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (17):

U Uigurica I-IV

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T II Y.21-16–18 … k ne tiltaġ-ın teyinmek toġar tip . . inç[ip] titrü saġınıp utġuraġ tuidum bürtmek-te ötkürü ilki tıltaġ sögüt önmiş erür
U II, T II B1-7-19–20 ḳaçıġ adġan--ġu törü bėlig köŋül birle ḳavış--ıp bürtmek tėtir
U II, T II B1-7-21 ol bürtmek tıl--taġınta teginmek bolur
U II, T II B1-7-25–27 ançu--layu yme ḫaçıġ yol adġanġu törü bėlig köŋül bu üçte ötkürü bürtmek bolur
U II, T II B1-7-28–29 bürtmek tıltaġınta meŋi teginmek emgek teginmek igin açaġı teginmek blgülüg bolur
U II, T II S.2b-1-17 bürtmek bolmasar teginmek bolmaz
U II, T II S.2b-1-18 altı ḳaçıġ orunlar bolmasar bürtmek bolmaz
U II, T II S.2b-1-28 altı ḳaçıġ orun-lar öç--ser bürtmek öçer
U II, T II S.2b-1-29 bürtmek öçser teginmek öçer