İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

egir- fiil

9 geçiş 7 biçim 6 eser BKTTMaitKTKuTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (İplik) eğirmek: “buzdı egirmiş yipini küçde kiḍin” eğirdiği ipliği sağlamlaştırdıktan sonra bozdu; “ıduḳ elgin igig tutup yip egire yarlıḳadı” kutsal eliyle iği tutup iplik eğirdi; “yinçge yip egirgülüg” ince iplik eğrilecek. Tanıklar: Mait2KuT
  2. Çevirmek, kuşatmak, sarmak: “ig toġa egirdi sėni” hastalık dert seni sardı; “yek içkek egirür” cinler, periler kuşatır; “toḳuz erig egire toḳıdı” dokuz adamı kuşatarak vurdu; “toŋa tėgin yoġınta eġırip ölürtümiz” Toŋa Tigin’in yas töreninde kuşatıp öldürdük; “yarın elig tuttaçımḳa egirse muŋa” yarın sıkıntı (beni) kuşatınca elimi tutacak olana. Tanıklar: KTBKTTAH

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): egir- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (7):

TT TT I-X

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36. 12.-16 eviŋde . [.] ig aġrıġ oġrınta körser sn saidı sėni bertgeli [.] ig toġa egirdi sėni . emgetgeli özüngin [.] ḳar içinteig kirdi .
T II Y 36.13. -35–38 … orımaz . ḳılmış işiŋ yaġı-lıġ [.] söz -lemiş sawıŋ tüdüş-lüg [.] yek içkek egirür . yaġı yawlaḳ altayur [.]

Aynı gövdeden maddeler

“egir” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).