Tanım
- Ayrıntısıyla incelemek, çözümlemek, ayırt ederek anlamak: “şastrlarıġ adırtlayu uḳtaçı” incelemeleri ayrıntısıyla anlayan; “utġuraḳ bilge biligin adırtlayu uḳar” kesin bilgeliğiyle ayırt ederek anlar. Tanıklar: Mait2
- “nom adırtlamaḳ” öğretinin çözümlenmesi; abhidharmanın (Çince 對法) Uygurca karşılığı: “nom adırtlamaḳnıŋ adı bolur nom adırtlamaḳ tėp”. Tanıklar: Abh
- Yorumlamak, anlamını açmak: “ol tülnüŋ tüşin adartlayu bėriŋler” o rüyanın anlamını açıklayıverin; “körser adırtlasar” görüp ayırt ederse. Tanıklar: ShoR
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adırtla- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (24):
adırtlamaḳ 12
adırtlaġalı 8
adırtlayu 8
adırtlamaḳnıŋ 7
adırtlamaḳta 7
adırtladaçı 5
adırtlamaḳıġ 4
adırtlasar 4
adırtlap 3
adırtlaġuluḳ 3
adırtlayur 2
adırtlaġay 2
adartlayu 1
adrtlamaḳnıŋ 1
adırtlamaḳı 1
adırtlamadımız 1
adırtlamış 1
adırtlataçı 1
adırtlaġalır 1
adırtlaġuluġ 1
adırtlayurlar 1
adırtlaġuta 1
adırtlaġıl 1
atırḍlamaḳ 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.038.50–57 | terk vyaḳran ulatı şastrlarıg | adırtlayu | uḳtaçı baybajıḳi arya--çintri bodis(a)v(a)t kş’i açarı yarat--mış prtyaraḳ … |
| Mai.Tek.041.50–52 | utġuraḳ bilge biligin | adırtlayu | uḳar kaçıg atkan--ġu törü bilig köŋül birle kavış--ıp börtmek tėtir.. |
| Mai.Tek.059.05–07 | nomlarnıŋ (öz) tözin kamaglıḳ tözin | adırt--ladaçı | bilge biligin örütü uyur--lar.. |
| Mai.Tek.087.13–20 | … arka⟧ içtin sıŋar burkan nomın taştın sıŋar sekiz vit--yasatan şastarlarag | adırtlayu | uḳ--taçı agnidiş uluşta tugmış aryaçntr bodis(a)v(a)t kşi açarı enetkek ti … |
| 8b-12 | … amtı sizler baḫşılar kntü kntü erdemiŋizlerni üntürüp ol tül-nü(n)g tüşin | adartlayu | bėriŋler kim ḳamaġ yalŋuḳlar işidzünler .. |
Aynı gövdeden maddeler
“adırtla” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).