İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

beḍü- fiil

37 geçiş 11 biçim 4 eser KBMaitUShoR Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Büyümek, gelişmek; yücelmek: “bilig birdi, yalŋuḳ beḍüdi bu kün” (Tanrı) bilgi verdi, insan bugün yüceldi; “yüreklig hem öglüg beḍüse üni” yürekli ve akıllı, ünü büyüse; “ulġadıp bedüp” büyüyüp gelişip; “ükliyür bedüyür” çoğalır, büyür; “kéŋrülmiş bedümiş” genişlemiş, büyümüş. Tanıklar: Mait2UShoRKB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): beḍü- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • beḍümiş 3 (KB) · bedümiş 1 (ShoR)
  • beḍüyür 3 (KB) · bedüyür 2 (U, Mait)
  • bedüp 1 (Mait) · beḍüp 1 (KB)

Çekimli biçimler (11):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.041.34–39 … gülüg bolur kaltı kiçigkiye ot üçüni yėlig esinig basutçı iş bulup ükliyür bedüyür ançulayı yėme az kılınç tıl- -taġınta alku nizvanılar ök- -liyür aşılurlar
Mai.Tek.069.35–37 terk üdün ulġadıp bedüp tükel bilge maytrı burkan nomınta toyın bolup arhant kutıŋa tegirler
Mai.T-11.14a.09–17 … i meŋizi asılur ükliyür .. suwdaḳı linḫua çeçek osuġluġ trk tawraḳ ulġadur bediyür .. ötrü bėr oġurda brḫmayu barman ayaġḳa tegimlig bodiswtaġ bitig ujik boş …

Aynı gövdeden maddeler

“bedü” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).