Tanım
- Bazı, kimi; çokluk iyelikle “amarıları” bazıları, kimileri: “amarıları inçe tėp tėyürler” kimileri şöyle derler; “amarılar kızartmış temirlig çomaḳların başka toḳışu” kimileri kızgın demir sopalarını başa vurarak. Tanıklar: Mait2
- “amarı … amarı” kimi … kimi; birbiri: “amarıŋız amarı üze” birbirinizin üzerine; “amarıları amarıḳa” birbirlerine; “yaġuḳluḳ iḍileri amarıları sezaraḳ amarıda” akrabalar birbirine daha layıktır. Tanıklar: KuT2
- Başka, öteki (?): “mani burḫan, amarı burḫanlar” Mani Burḫan ve öteki burḫanlar. Tanıklar: Man
Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): amarı — yalın hâliyle 23 kez
Çekimli biçimler (19):
Bağlamlar
Bütün geçişler (50) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
50 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/19b3 | … kün kim ḳarıştı iki ögür bütünlükin tayındurdı olarnı yek kazġanmışlarınıŋ | amarısı[dın] | dürüst keçürdi taŋrı olardın bütünlükin ol taŋrı örtgen keçürgen ol |
| Ku. T. 26/4a1 | … eligleriŋiz yinçke ḳızlarıŋızdın müʾmineler ol taŋrı bilgen ol imanıŋıznı | amarıŋız | amarıdın nikah ḳılıŋ olarnı iḍileri desturı birle bėriŋler olarḳa terlerin … |
| Ku. T. 26/4a1 | … ŋiz yinçke ḳızlarıŋızdın müʾmineler ol taŋrı bilgen ol imanıŋıznı amarıŋız | amarıdın | nikah ḳılıŋ olarnı iḍileri desturı birle bėriŋler olarḳa terlerini eḍgülük … |
| Ku. T. 26/9a3 | 32 arzulamaŋ anı kim artuḳ ḳıldı taŋrı anıŋ birle | amarıŋıznı | amarı üze erenlerke ülüş andın kim ḳazġandılar uraġutlarḳa ülüş andın kim … |
| Ku. T. 26/11a1 | 34 erenler aḍaḳın turġanlar uraġutlar üze anıŋ birle kim artuk ḳıldı taŋrı | amarılarını | amarı üze anıŋ birle kim hezine ḳıldılar mallarındın eḍgü uraġutlar boyun … |
| Ku. T. 26/11a1 | … ḍaḳın turġanlar uraġutlar üze anıŋ birle kim artuk ḳıldı taŋrı amarılarını | amarı | üze anıŋ birle kim hezine ḳıldılar mallarındın eḍgü uraġutlar boyun suġanl … |
| Ku. T. 27/54b3 | … ŋrı,yime uḍmaġıl olar tilekleriŋe saḳınġıl olardın kim fitne ḳılsalar saŋa | amarıdın | ol kim ıḍtı taŋrı saŋa eger yüz ewürseler bilgil anıŋ üçün tileyür taŋrı k … |
| Ku. T. 27/54b3 | … saŋa eger yüz ewürseler bilgil anıŋ üçün tileyür taŋrı kim tegürse olarḳa | amarınıŋ | yazuḳları birle bütünlükin üküşrek boḍundın fasıḳlar |
| Ku. T. 27/56a3 | … r kim bittiler tutmaŋlar cuhudlarnı hem tersalarnı dostlar olarnıŋ amarısı | amarınıŋ | dostı kim kim dost tutsa olarnı sizdin ol olardın ol taŋrı köndürmez zalim … |
| Ku. T. 28/84a3 | 37 aḍırmaḳ üçün taŋrı arıġsıznı arıġdın ḳılmaḳ üçün arıġsıznı | amarısını | amarı üze üze üze ḳılsa anı ḳamuġ ḳılsa anı tamuġ içinde bu ögür olar ziya … |
| Ku. T. 28/84a3 | 37 aḍırmaḳ üçün taŋrı arıġsıznı arıġdın ḳılmaḳ üçün arıġsıznı amarısını | amarı | üze üze üze ḳılsa anı ḳamuġ ḳılsa anı tamuġ içinde bu ögür olar ziyanlıġla … |
| Ku. T. 29/7a1–3 | 75 ... toḳıştılar siziŋ birle yime bu ögü[r] sizdin yaġuḳluḳ iḍileri | amarıları | sezaraḳ amarıda taŋrınıŋ bitigi içinde ol taŋrı ḳamuġ neŋni bilgen ol |
| Ku. T. 29/47a1 | 67 iki yüzlügler iki yüzlüg uraġutlar | amarıları | amarıdın fermanlayurlar ėsizlikdin yıġarlar eḍgülükdin hem ḳısarlar eligle … |
| Ku. T. 29/47a1 | 67 iki yüzlügler iki yüzlüg uraġutlar amarıları | amarıdın | fermanlayurlar ėsizlikdin yıġarlar eḍgülükdin hem ḳısarlar eliglerini unıt … |
| Ku. T. 29/51a1 | 71 müʾminler müʾmin uraġutlar | amarıları | amarınıŋ dostları fermanlayurlar eḍgülükni yıġarlar yawuz işdin aḍaḳın ḳıl … |
| Ku. T. 29/51a1 | 71 müʾminler müʾmin uraġutlar amarıları | amarınıŋ | dostları fermanlayurlar eḍgülükni yıġarlar yawuz işdin aḍaḳın ḳılurlar nam … |
| Ku. T. 30/66a1 | 71 taŋrı artuḳluḳ urdı amarıŋızlerke | amarı | üze ruzi içinde ermesler anlar kim artuḳluḳ bėrildiler yandruġlılar ruzile … |
| Ku. T. 31/90b3 | 123 aydı: iniŋ ikegü andın ḳamuġ | amarıŋız | amarıge yaġı ol eger kelse sizlerke mėndin köni yol kim kim uḍsa meniŋ aym … |
| Ku. T. 31/90b3 | 123 aydı: iniŋ ikegü andın ḳamuġ amarıŋız | amarıge | yaġı ol eger kelse sizlerke mėndin köni yol kim kim uḍsa meniŋ aymışım yol … |
| Ku. T. 32/1al | 72 ayġıl: bolġay kim bolsa müŋeşmiş sizke | amarı | ol kim ewdürür sizler |
| Ku. T. 33/56a2 | 42 bu kün umaslar amarıŋız | amarıge | asıġ ḳılmaḳ azu ziyan ḳılmaḳ aytur-miz anlarḳa kim küç ḳıldılar: tatıŋlar … |
| Ku. T. 33/80b1 | … itig olar belgülüg hüccet üze tururlar andın yoḳ kim vaʿde bėrmez zalimler | amarıları | amarıḳa meger armaḳ |
| Ku. T. 33/80b1 | … belgülüg hüccet üze tururlar andın yoḳ kim vaʿde bėrmez zalimler amarıları | amarıḳa | meger armaḳ |
| Ku. T. 34/22b2–3 | 27 Utru keldi | amarıları | amarıları üze soruşurlar |
| Ku. T. 34/55a1 | … tilemek birle anıŋ saġlıḳlarıŋa. bütünlükin üküş ortaḳlardın küç ḳılurlar | amarıları | amarı üze meger anlar kim bittiler ḳıldılar eḍgülükler nėme az turur anlar … |
| Ku. T. 34/55a1 | … irle anıŋ saġlıḳlarıŋa. bütünlükin üküş ortaḳlardın küç ḳılurlar amarıları | amarı | üze meger anlar kim bittiler ḳıldılar eḍgülükler nėme az turur anlar. Sėzi … |
| Ku. T. 35/38b1 | … eger bolsa yalġançı anıŋ üze yalġanlıḳı eger bolsa köni teggey sizke anıŋ | amarısı | vaʿde ḳılur sizke. ol taŋrı köndürmez anı kim ol teŋde keçgen yalġançı |
| Ku. T. 35/67a1 | 77 sergil taŋrınıŋ vaʿdesi çın turur ya körkitgey-miz saŋa ol kim | amarını | vaʿde ḳılur-miz olarḳa azu canıŋnı alġay men seniŋ bizke yandurulurlar |
| Ku. T. 36/49b2 | … dımız olar ara tirigliklerini yaḳın tiriglik içinde kötürdümiz amarılarıŋa | amarıda | üstün derecatlar tutsun üçün amarı birle amarını efsus iḍiŋniŋ rahmeti yaḫ … |
| Ku. T. 36/49b2 | … iriglik içinde kötürdümiz amarılarıŋa amarıda üstün derecatlar tutsun üçün | amarı | birle amarını efsus iḍiŋniŋ rahmeti yaḫşıraḳ andın kim tėrerler |
| Ku. T. 36/49b2 | … de kötürdümiz amarılarıŋa amarıda üstün derecatlar tutsun üçün amarı birle | amarını | efsus iḍiŋniŋ rahmeti yaḫşıraḳ andın kim tėrerler |
| Ku. T. 36/65b2–3 | 67 Dostlar ol kün | amarıları | amarıḳa düşmanlar meger saḳnuḳlar |
| Ku. T. 36/98a1 | 19 olar hiç yıġmaslar sėndin taŋrıdın nerse bütünlükin zalimler | amarıları | amarınıŋ dostları taŋrı saḳnuḳlarnıŋ dostı turur |
| Ku. T. 36/98a1 | 19 olar hiç yıġmaslar sėndin taŋrıdın nerse bütünlükin zalimler amarıları | amarınıŋ | dostları taŋrı saḳnuḳlarnıŋ dostı turur |
| Ku. T. 37/6a3 | … mrulġınça ol eger tilese taŋrı öç alınġay erdi anlardın ançası bar sınayur | amarıŋıznı | amarı birle anlar kim toḳıştılar taŋrı yolı içinde hiç yoḳ ḳılmaġay ʿamell … |
| Ku. T. 37/6a3 | … l eger tilese taŋrı öç alınġay erdi anlardın ançası bar sınayur amarıŋıznı | amarı | birle anlar kim toḳıştılar taŋrı yolı içinde hiç yoḳ ḳılmaġay ʿamellerini |
| Ku. T. 37/62a3 | … sıŋardın turuŋlar üküş sėzigdin amarı sėzig yazuḳ üşmeŋler ġıybet ḳılmasun | amarıŋız | amarını sewer mü sizde biriŋiz yėse ḳadaşınıŋ etini mundar taplamaz sizler … |
| Ku. T. 37/62a3 | … turuŋlar üküş sėzigdin amarı sėzig yazuḳ üşmeŋler ġıybet ḳılmasun amarıŋız | amarını | sewer mü sizde biriŋiz yėse ḳadaşınıŋ etini mundar taplamaz sizler anı ḳor … |
| Ku. T. 38/89b1 | 3 ançada yaşru sözledi yalavaç cüftler[i]niŋ | amarısıŋa | bir söz ḳaçan uḳturdı erse aŋar aşkare ḳıldı anı taŋrı anıŋ üze uḳturdı am … |
| Ku. T. 38/89b1 | … ŋa bir söz ḳaçan uḳturdı erse aŋar aşkare ḳıldı anı taŋrı anıŋ üze uḳturdı | amarısını | yüz ewürdi amarıdın ḳaçan uḳturdı erse aŋar aydı: kim uḳturdı saŋa munı ay … |