İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

azıt- fiil

12 geçiş 8 biçim 5 eser KuTKBAbhTTDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Yoldan çıkarmak, saptırmak, yanıltmak: “bütünlükin azıttı sizdin üküş ḫalḳnı” sizden birçok insanı saptırdı; “küwezlik azıtur könilik yoluġ” kibir doğruluk yolunu şaşırtır; “ögin köŋülin azıtıp” aklını ve gönlünü saptırıp; “begler begin azıttı” beylerin beyini yanılttı; “tınlıġlarıġ azıdturmaġalır yaŋıldurmaġalır üçün” canlıları saptırmamak, yanıltmamak için; “azıdur yaŋıldurur” saptırır, yanıltır. Tanıklar: Abh2KuTKBDLT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): azıt- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (8):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 34/15a2–3 62 bütünlükin azıttı sizdin üküş ḫalḳnı uḳar ermez mü sizler
Ku. T. 34/42b2 162 ermez siz anıŋ üze azıtıġlılar
Ku. T. 36/28b3 44 kimni azıtsa taŋrı yoḳ aŋar hiç dost anda kiḍin körgey sen zalimlerni ḳaçan körseler ḳı …
Ku. T. 36/31a1–3 46 ermez olarḳa dostlar yari bėrseler olarḳa taŋrıda aḍın kimni kim azıtsa taŋrı yoḳ aŋar yoldın
Ku. T. 36/103b1 … niŋ meliki yerlerniŋ meliki ol kün aḍaḳın bolur ḳıyamet ol kün ziyan ḳılur azıtġanlar

Aynı gövdeden maddeler

“azıt” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).