Tanım
- Ve, hem, da: “boyun suŋlar taŋrıḳa hem yalavaçḳa” Tanrı’ya ve peygambere itaat edin; “sınadımız olarnı eḍgülükler birle hem yawuzluḳlar birle” onları iyiliklerle ve kötülüklerle sınadık; “fida ḳıldı barın neŋin hem özin” varını, malını ve kendini feda etti; “ölügdin tirig hem tirigdin ölüg çıḳarur” ölüden diriyi ve diriden ölüyü çıkarır; “bu himmet bile hem mürüvvet kerek” bu himmetle birlikte mürüvvet de gerek. Tanıklar: KuT2KB2AH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): hem — yalın hâliyle 909 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- hem 905 (KuT, KB, EÇS, DK) · hėm 4 (AH)
Çekimli biçimler (1):
Bağlamlar
Bütün geçişler (501) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
501 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/5b1 | 132 boyun suŋlar taŋrıḳa | hem | yalavaçḳa bolġay kim rahm ḳılınġay sizler |
| Ku. T. 25/21b3 | … ger öldrülse siz taŋrı yolı içinde azu ölse siz bütünlükin örtmek taŋrıdın | hem | yarlıḳamaḳlıḳ yaḫşıraḳ andın kim tėrer sizler |
| Ku. T. 26/26a2 | … aŋrı öz artuḳluḳındın bütünlükin bėrdimiz ibrahim boḍnıḳa bitigni hikmetni | hem | bėrdimiz olarḳa mülkni uluġ |
| Ku. T. 26/54b1 | … arnı öldürüŋ olarnı az vaḳtda bulsa siz olarnı yime tutmaŋlar olardın dost | hem | yariçi |
| Ku. T. 26/90b3 | 134 kim kim tileyür erse dünya yanutı taŋrı üskinde dünya yanutı | hem | aḫiret yanutı erür taŋrı eşitgen körgen |
| Ku. T. 27/10a1–2 | 170 ... ol kim kökler içinde | hem | yerler içinde turur, erür taŋrı bilgen bütün işlig |
| Ku. T. 27/16a1 | … boġuzlansa taŋrı atıda aḍınḳı birle hem boġulmış hem tögülmiş hem uşanmış | hem | süsülmiş hem ol kim yėse keyik meger ol kim boġuzlasa siz, ol kim boġuzlan … |
| Ku. T. 27/30a3 | … ol kim yer içinde turur ḳamuġ. ol taŋrḳa köklerniŋ hem yerlerniŋ mülki ol | hem | iki ara törütür nėni kim tilese ol taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol |
| Ku. T. 27/50a3 | … açlar anlar kim boyun sudılar anlarḳa kim tevbe ḳıldılar taŋrını bilgenler | hem | bilgeler anıŋ birle küḍezü tilendiler taŋrı kitabındın boldılar anıŋ üze t … |
| Ku. T. 28/11a2 | 127 aydı bir ögür firᶜavn boḍnındın: ḳoḍar mu sen musanı | hem | boḍnını artaḳlıḳ ḳılsunlar teyü yer içinde hem ḳoḍar seni hem tapunġularıŋ … |
| Ku. T. 28/36a3 | 159 musanıŋ ḳavmidin bir ögür | hem | köni yol körkitürler rastlıḳ birle anıŋ birle dad ḳılurlar |
| Ku. T. 28/71a1–3 | … ol anlar kim ḫilaf ėttiler taŋrıḳa yalavaçıŋa kim kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳa | hem | yalavaçıŋa ol taŋrı ḳatıġ ḳınlıġ ol |
| Ku. T. 29/17a3 | … anıŋ kasidlikiŋe turġu ėwler tileyür sizler anı sewügre[k] sizke taŋrıdın | hem | yalavaçındın toḳuş ḳılmaḳ anıŋ yolı içinde köz tutuŋlar ançaḳa tegi keldür … |
| Ku. T. 29/34a2 | … ez sėnde anlar kim biterler taŋrıḳa hem soŋ künke toḳuşsalar malları birle | hem | tenleri birle ol taŋrı bilgen ol saḳnuḳlarnı |
| Ku. T. 29/48b1 | … birle kirdiŋiz anıŋ teg kim kirdiler bu ögür yoḳaldı ʿamelleri dünya içre | hem | aḫiret içre bu ögür olar ziyanlıġlar ol |
| Ku. T. 30/9a1 | … ve bu meniŋ ḳarındaşım ol çın-oḳ sipas urdı taŋrı biziŋ üze ol kim saḳınsa | hem | serse ol taŋrı zayiʿ ḳılmaz eḍgü işliglerniŋ yanutın |
| Ku. T. 31/12b3 | 31 | hem | ḳıldı mėni ḳutluġ namazlı zekatlı ḳayda bolsam hem buyurdı maŋar namaznı h … |
| Ku. T. 31/20b2–3 | 53 | hem | bėrdimiz aŋar rahmetimizdin ḳarındaşı harunnı yalawaç |
| Ku. T. 31/25b3 | 65 kökler iḍisi | hem | yerler iḍisi ol kim ol iki ara turur tapġıl aŋar sergil aŋar sunmaḳlıḳḳa h … |
| Ku. T. 31/37b3 | 7 eger aşkare ḳılsaŋ aymaḳnı ol bilür sırnı | hem | örtüglügrekni |
| Ku. T. 31/49b2 | 53 ol kim ḳıldı sizke yerni bėşik hem kigürdi sizlerni anıŋ içinde yollar | hem | ıḍtı kökdin suw çıḳardımız anıŋ birle cüftler otlardın aḍın aḍın |
| Ku. T. 31/64b1–3 | 88 çıḳardı olarḳa buzaġu ten aŋar ḳılmaḳ. aydılar: bu siziŋ taŋrıŋız | hem | musa taŋrısı unıttı |
| Ku. T. 32/7a2 | 9 aydı firʿavn uraġutı asiye Ḥatun: meniŋ közüm yaruḳı maŋa | hem | saŋa öldürmeŋler anı bolġay kim asıġ ḳılġay bizke azu tutġay-miz anı ʿayal … |
| Ku. T. 33/5b1 | 36 kerekmez müʾminḳa ya müʾmineḳa ḳaçan hükm ḳılsa taŋrı | hem | yalavaçı bir iş bolsa olarḳa üḍürmek işlerindin kim kim ḫilaf ḳılsa taŋrıḳ … |
| Ku. T. 33/18b2 | … oḳ olar üze yime hem ataları içre hem oġlanları içre hem ḳarındaşları içre | hem | ḳaḍaşları oġlanları içre hem ḳız ḳarındaşları oġlanları içre olarnıŋ uraġu … |
| Ku. T. 33/27a2 | 73 ḳınayur üçün taŋrı iki yüzlüglerni | hem | iki yüzlüg uraġutlarnı ortaḳ ḳatıġlı erenlerni ortaḳ ḳatıġlı ḳunçuylarnı t … |
| Ku. T. 33/67b1 | 7 anlar kim tandılar olarḳa turur ḳatıġ ḳın anlar kim bittiler | hem | ḳıldılar eḍgülüklerni olarḳa turur yarlıḳamaḳlıḳ hem uluġ yanut |
| Ku. T. 34/6a2–3 | 37 | hem | yana nişan olarḳa şeb çıḳarur-miz anıŋdın kündüzni ançada olar ḳaraŋḳu içr … |
| Ku. T. 34/52a3 | 18 biz musaḫḫar ḳıldımız taġlarnı anıŋ birle tesbih ḳılurlar kėçe | hem | kün tuġmış vaḳtta |
| Ku. T. 34/84a3 | … ḍaḳın turġan tün vaḳtlerinde secde ḳılıġlı aḍaḳın turup ḳorḳḳa ol cehandın | hem | umar iḍisi rahmetini ayġıl: nek beraber bolur mu anlar kim bilürler yime a … |
| Ku. T. 35/23a2 | 3 yazuḳ yarlıḳaġlı | hem | tevbe ḳabul ḳılıġlı ḳını ḳatıġ uluġluḳ iḍisi ilah yoḳ meger ol aŋar yanış |
| Ku. T. 35/73b2–3 | 4 müjde bėrigli | hem | ḳorḳutġuçı yüz evürdi üküşleri olar eşitmezler |
| Ku. T. 36/16a1 | … lerni ḳorḳuġlılar anı kim ḳazġandılar ol tüşügli olarḳa anlar kim taptılar | hem | ḳıldılar eḍgülükler uştmahlar murġ-zarları içinde olarḳa anı kim tileseler … |
| Ku. T. 36/48b1–3 | 29 kendü irinçlendürdüm bu ögürni | hem | atalarını ançaḳa tegi keldi olarḳa könilik yalavaç belgülüg |
| Ku. T. 36/79b2–3 | 20 men sıġnur men meniŋ iḍimke | hem | siziŋ iḍiŋizke kim taşla[dı]ŋız mėni |
| Ku. T. 37/15b2 | … ger tapunmaḳḳa seza bir taŋrı yarlıḳatu ḳolġıl yazuḳlarıŋnı müʾminler üçün | hem | müʾminelerni taŋrı bilür yanışıŋızlar[n]ı turġu yeriŋizler[n]i |
| Ku. T. 37/31a1 | 8 biz ıḍtımız sėni tanuḳ | hem | müjde bėrigli ḳorḳutġuçi |
| Ku. T. 37/64b1 | … dumız taḳı kirmedi imanḳa köŋülleriŋiz içiŋe eger boyun susa siler taŋrıḳa | hem | yalavaçıŋa eksütmez sizke ʿamelleriŋizdin nerse ol taŋrı örtgen yarlıḳaġan |
| Ku. T. 38/8b3 | … ŋrı sizlerke aḍaḳın tutuŋlar namaznı bėriŋler zekatnı boyun suŋlar taŋrıḳa | hem | yalavaçıŋa taŋrı bilgen ol anı kim ḳılur sizler |
| Ku. T. 38/35a3 | … er bulsalar sizni bolurlar sizke düşmanlar uzaturlar siziŋ tapa eliglerini | hem | tillerini yawuzluḳḳa sewerler eger tansa siz |
Aynı gövdeden maddeler
“hem” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).