İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

artur- fiil

30 geçiş 14 biçim 6 eser KuTKBKTBKDLTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Artırmak, çoğaltmak: “olarḳa imannı arturdı” onların imanını artırdı; “tapuġ arturu bardı künde yaŋı” hizmetini her gün artırarak gitti; “aḳılıḳ şėrėf cah cėmal arturur” cömertlik şerefi, makamı, güzelliği artırır; “arturur-miz eḍgülük ḳılıġlılarḳa” iyilik edenlere (ödülü) artırırız. Tanıklar: KuTKBAH
  2. (Orhon yazıtlarında) aldanmak: “süçig sabıŋa, yımşaḳ aġısıŋa arturup üküş türük bodun öltüg” tatlı sözüne, yumuşak ipeğine aldanıp çok sayıda Türk halkı öldün. Tanıklar: KTBK

Bu maddenin anlamları farklı dönemlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): artur- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (14):

KB Kutadgu Bilig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 610 tapuġ arturu bardı künde yaŋı / aġırladı ilig küniŋe öŋi
KB 756 şükür ḳıl ay nimet iḍisi unur / şükür ḳılsa nimet bayat arturur
KB 1506 kiçe yatsa kiç yat yana erte tur / yatıp erte ḳopḳan ḳutın arturur
KB 3059 et öz can yuluġlar meniŋ işime / du‘a arturur bu keçer yaşıma
KB 5082 bayat arturu birsü ilig saŋa / bu eḍgü ḳılıḳlar bu eḍgü yara